Δευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011

Doha 6ος Γυρος


Koneru, Humpy - Chiburdanidze, Maia 1-0 E42 Nimzo Indian Rubinstein
Dzagnidze, Nana - Xu, Yuhua 1-0 E32 Nimzo Indian 4.Qc2
Zhu, Chen - Munguntuul, Batkhuyag 0-1 E95 King's Indian Classical




Batkhuyag Munguntuul

Danielian 5.5/6 (2886 απόδοση!)
Cramling,Sebag 4
Koneru 3.5
Dzagnidze,Fierro Baquero 3
Munguntuul,Chiburdanidze 2.5
Mkrtchian,Stefanova,Zhu Chen,Xu Yuhua 2




Ορολογία Προβληματιστών I


Ideal Mate:
Otto B. Wurzburg
The Chess Review, 1936
#2


1.Nc8

1...Kd8/Ke8 2.Qe7#
1...Kc7/Kc6 2.Qd6#
1...Nc4/Nd5/Na4/Na8 2.Qa4#
1...Nxc8 2.Bb5#

Ideal Mate: Όταν όλα τα κομμάτια συμμετέχουν στην τελική θέση του ματ.










Indian
C.G.Jaderin
Upsala Posten, 1868
#3


1.Bd1 a5 2.Rc2 Kxa4 3.Rb2#
1...Ka5 2.Rb3 Kxa4 3.Rb5#

Στην πρώτη βαριάντα, η άφιξη του πύργου στο c2 από το οποίο πρώτα πέρασε ο αξιωματικός, εμποδίζει την ακτίνα δράσης του πρώτου αποφεύγοντας έτσι το πατ ενώ ταυτόχρονα προλογίζει το ματ μετ' αποκαλύψεως. Αυτή η μανούβρα ονομάζεται Ινδική (Indian) παίρνοντας το όνομά της από ένα πρόβλημα του H.A.Loveday ενός πάστορα στη Μπενγκάλη το οποίο δημοσιεύτηκε στο Chess Player's Chronicle το 1845






Intersection
Frank Janet
St Louis Globe Democrat 1916
#2


1.Qd7 (->2.Qf5#)

1...Be6 2.Qxc7#
1...e6 2.Qxa4#
1...Ne6 2.Nd5#
1...Ra5 2.Qd4#
1...Nxe3 2.fxe3#
1...Ng3 2.fxg3#

Σε αυτό το Grimshaw πιονιού το σημείο της αμοιβαίας παρεμβολής μεταξύ αξιωματικού πιονιού, το τετράγωνο e6, ονομάζεται διατομή (intersection)

Κυριακή, 27 Φεβρουαρίου 2011

Ο Πύργος Γ'


Το Β' Τουρνουά

Ο Ρ έπαιξε το τουρνουά σαν να εξαρτώταν η ζωή του από αυτό. Παρά την ήττα του άνευ αγώνος στον πρώτο γύρο, διέλυσε τους αντιπάλους του στη συνέχεια κάνοντας 9/9. Όμως ο αντίπαλός του στον τελευταίο γύρο, ο Dogswellington, είχε 9.5/10 και έτσι ήταν υποχρεωμένος να παίξει για τη νίκη.

Κατά τη διάρκεια της παρτίδας, ο Dogswellington εφήρμοσε προχωρημένες τεχνικές για να αποσπά την προσοχή του Ρ, και πιο συγκεκριμένα έπαιζε γρήγορα μια σειρά κινήσεων χωρίς να τις καταγράφει. Ο Ρ δεν μπορούσε να συγκεντρωθεί στην παρτίδα και αναζήτησε τον Oysters για να παραπονεθεί επισήμως. Ο Oysters με τη σειρά του, αναγνώρισε την παράβαση και τον πληροφόρησε πως ως διαιτητής έχει δικαίωμα να αναγγείλει μια επίσημη προειδοποίηση στον αντίπαλό του, όπως και έκανε. Μερικές κινήσεις αργότερα το σκηνικό επαναλήφθηκε, ο Ρ αναζήτησε και πάλι τον Oysters και νέα επίσημη προειδοποίηση αναγγέλθηκε. Παρ όλα αυτά ο Dogswellington συνέχισε τις ίδιες πρακτικές μη σεβόμενος τους κανόνες και έτσι ο Ρ ήταν ανήμπορος να συγκεντρωθεί στην παρτίδα όπως πρέπει. Μετά την έβδομη προειδοποίηση από τον Oysters, ο Ρ που πλέον είχε βρεθεί σε απελπιστική θέση με κομμάτι κάτω, ρώτησε επιτέλους τον Oysters τί νόημα είχαν όλες αυτές οι προειδοποιήσεις, αφού ο Dogswellington δε φαινόταν πρόθυμος να συμμορφωθεί. O Oysters συμβουλεύτηκε κάποια χαρτιά μέσα από ένα τεράστιο χαρτοφύλακα που κρατούσε και τελικά κατέληξε πως αν συνεχιζόταν αυτή η συμπεριφορά του Dogswellington, θα τον μηδένιζε. Με ανανεωμένες ελπίδες ο Ρ πάλεψε γενναία για να φτάσει στην εξής θέση:

O Dogswellington, με τα λευκά, έχει την κίνηση. Αν και κομμάτι πάνω για ένα πιόνι, ο πύργος, ο ίππος του και το πιόνι του η4 απειλούνται και έτσι ο Ρ ήταν σίγουρος πως θα καταφέρει να πάρει κάποιο υλικό πίσω. O Dogswellington βυθίστηκε σε σκέψη πριν παίξει τελικά 51.Rxb5+. O Ρ δεν είχε άλλη επιλογή και έτσι έφαγε 51...Kxb5 μετά το οποίο ο άλλος έπαιξε 52.Ne5+. Αντιλαμβανόμενος πως αν πάει σε μαύρο τετράγωνο το βασιλιά, θα χάσει τον πύργο λόγω Nd7+, o Ρ έπαιξε υποχρεωτικά 52...Ka4 και άρχισε να ελπίζει πια ότι μπορεί να καταλήξει και με υλικό αρκετό για νίκη. Μετά το 53.Nd7 όμως απειλώντας ματ με Nb6 ή Nc5 ήταν η σειρά του να βυθιστεί σε σκέψη. Όσο περνούσαν τα λεπτά τόσο περισσότερο έβλεπε πως τα προβλήματά του ήταν άλυτα, καθώς δε μπορούσε να βρει κάποιο τετράγωνο για τον πύργο από όπου να καλύπτει τα ματ. Ο Ρ συνειδητοποίησε πως η μόνη του ελπίδα ήταν ο αντίπαλός του να διαπράξει για μια ακόμα φορά το αδίκημα της μη καταγραφής των κινήσεων. Έτσι, για να μπερδέψει όσο γίνεται την κατάσταση έπαιξε 53...Be2 στο οποίο ο Dogswellington απάντησε αμέσως 54.Bxe2. Ο Ρ κοιτώντας με νόημα τον Oysters έπαιξε 54...Rb8+ φτάνοντας έτσι στην παρακάτω θέση:

Ο Dogswellington εντόπισε την παγίδα του πατ και έπαιξε αμέσως 55.Bd1+, χωρίς όμως να καταγράψει τις προηγούμενες κινήσεις, μετά από το οποίο σταμάτησε τα ρολόγια ο Oysters ανακοινώνοντας πως ο Dogswellington μηδενίζεται λόγω συνεχών παραβιάσεων των κανόνων παρά τις εφτά επίσημες προειδοποιήσεις που του έγιναν.
Η ψυχή του Ρ γέμισε αγαλλίαση ακούγοντας αυτά τα λόγια καθώς επιτέλους πετύχαινε τον στόχο της πρόκρισης στα τελικά του πρωταθλήματος της Βικτόρια και τίποτα δε μπορούσε να τον σταματήσει από το να συμμετάσχει την επόμενη χρονιά. Ακολούθησε τον Oysters στον επίσημο πίνακα των αποτελεσμάτων, όπου ο Oysters συμπλήρωσε ένα μεγάλο μηδενικό για τον Dogswellington. Η χαρά του Ρ μετατράπηκε όμως σε τρόμο όταν δίπλα στο όνομά του, ο Oysters αντί να γράψει τον άσσο, έγραψε 1/4.

(συνεχίζεται)

Αυτή η σκακιστική παρωδία του "Πύργου" του Φραντς Κάφκα πρωτοδημοσιεύτηκε από τον Chris Depasquale στο τεύχος Οκτωβρίου 1998 του Australian Chess Forum. Στη συνέχεια εμφανίστηκε και στο chesscafe.com

ΠΟΑ 7ος Γύρος


Πανελλήνιος Γ.Σ. - Ζήνων Γλυφάδας 5-7
Σ.Ο.Παγκρατίου - Γ.Σ.Ασπροπύργου 4.5-7.5
Πειραϊκός Ο.Σ. - Α.Σ.Παπάγου 6-6
Σ.Ο.Νέας Φιλαδέλφειας - Σ.Ο.Αιγάλεω 4.5-7.5




Έτσι λοιπόν, μετά το σημερινό θρίλερ, η τελική βαθμολογία διαμορφώθηκε ως εξής:
1. Σ.Ο.Αιγάλεω 13 (50.5)
2. Α.Σ.Παπάγου 8 (45.5)
3. Ζήνων Γλυφάδας 8 (45.5)
------------------------------
4. Πειραϊκός 8 (41)
5. Γ.Σ.Ασπροπύργου 6 (40)
6. Πανελλήνιος Γ.Σ. 5 (38) (σώζεται λόγω καλύτερων αποτελεσμάτων στην 1η σκακιέρα)
------------------------------
7. Σ.Ο.Νέας Φιλαδέλφειας 5 (38)
8. Σ.Ο.Παγκρατίου 3 (36.5)

Αιγάλεω, Παπάγος και Γλυφάδα αποκτούν δικαίωμα συμμετοχής στην Α'Εθνική - μένει αν δούμε αν κάνουν χρήση του δικαιώματος αυτού, ενώ Νέα Φιλαδέλφεια και Παγκράτι υποβιβάζονται στη Β' Εθνική

Doha 5ος Γυρος


Cramling, Pia - Dzagnidze, Nana 1-0 D30 Queen's Gambit (without Nc3)

Pia Cramling

Danielian 5/5(!)
Cramling,Fierro Baguero,Sebag 3
Koneru,Chiburdanidze 2.5
Zhu Chen,Stefanova,Dzagnidze,Xu Yuhua 2
Mkrtchian,Munguntuul 1.5

Όταν ο Sherlock Holmes τα βρήκε μπαστούνια


Έκανα μια επιλογή τεσσάρων από τα προβλήματα ρετροανάλυσης που περιέχονται στο βιβλίο The Chess Mysteries of Sherlock Holmes. Όποιος έχει όρεξη και χρόνο ας τα προσπαθήσει. Προσωπικά μου φάνηκαν πολύ δύσκολα και με πολύ ζόρι κατάφερα να λύσω το πρώτο πριν ανατρέξω στις λύσεις. Ίσως κάποιος που έχει ασχοληθεί με το σπορ να τα βρει πιο βατά, ίσως και όχι. Αν κάποιος γράψει σωστή λύση θα το επιβεβαιώσω αμέσως. Αν μείνει κάποιο άλυτο για κάποιες μέρες θα γράψω τις λύσεις όπως δίδονται στο βιβλίο. Το μόνο που τρέμω είναι να έχω κάνει κάποιο λάθος στα διαγράμματα (εγκληματικό σε τέτοιου είδους προβλήματα), οπότε θα τα ξανακοιτάξω και αύριο με φρέσκο μάτι για τελευταία επιβεβαίωση. Σε όσους τα επιχειρήσουν εύχομαι καλή τύχη!


Ο λευκός παίζει και κάνει ματ σε μία κίνηση.
(λύθηκε από τον Aquaman)











Είναι νόμιμη η θέση?
(λύθηκε από τον Aquaman)










Λείπει ένα λευκό πιόνι (στρατιωτάκι). Τοποθετήστε το με δεδομένο πως οι βασιλιάδες δεν έχουν κινηθεί.
(Όπως ανακάλυψαν οι φίλοι Aquaman και Χάρης, το πρόβλημα είναι λάθος. Ο μαύρος λευκοτετράγωνος αξιωματικός θα έπρεπε να βρίσκεται στο α6 αντί του ζ5. Δυστυχώς στην πρώτη έκδοση του βιβλίου αυτή του 1979 το διάγραμμα είναι λάθος και σε επόμενες εκδόσεις έχει διορθωθεί. Σίγουρα έχει διορθωθεί στη Γερμανική Έκδοση της οποία όλα τα διαγράμματα είναι συγκεντρωμένα στο http://www.janko.at/Schach/Smullyan-SH/index.htm. Έτσι λοιπόν με τον αξιωματικό στο α6, το λευκό πιόνι που λείπει είναι στο γ4 όπως βρήκαν οι φίλοι)





Ο λευκός παίζει και κάνει ματ σε δύο κινήσεις.



Σάββατο, 26 Φεβρουαρίου 2011

26-02-2011
















- 3rd Batavia-Grolsch
Βαθμολογία μετά τον 7ο γύρο:
1. Hertneck 5.5
2. Bok 4.5
- Michiels 4.5
- Van Kampen 4.5
5. Murshed 3.5
6. Van Delft 3
- Kleijn 3
8. Ris 2.5
9. Thipsay 2
- Bosboom 2

- 25th Cannes Open 2011
Βαθμολογία μετά τον 7ο γύρο:
1. Roiz 5.5 (23)
2. Sanchez 5.5 (21.5)
3. Alonso Rosell 5 (24.5)
(64 συμμετοχές)

- 27th Capelle-la-Grande Open 2011
Top-seeds: Krishnan Sasikiran, Sergi Zhigalko, Pentala Harikrishna, Yuriy Kryvoruchko, Aleksander Delchev, Sandro Mareco, Bojan Vuckovic, Mikhail Gurevich και Eduardo Iturrizaga

- 19th Fajr Open 2011
Top-seeds: Rustam Kasimdzhanov, Alexander Moiseenko, Boris Grachev, Mikheil Mchedlishvili, Sergey Tiviakov, Merab Gagunashvili, Andrey Sumets, Konstantin Landa, Anton Filippov και Ehsan Ghaem Maghami

- Bundesliga

- ΣΟ Αμπελοκήπων
7ο Τουρνουά σε μνήμη Τριαντάφυλλου Σιαπέρα
Βαθμολογία:
1. Kamenets 4/4
2. Ιλαντζής, Κόεραντ, Μαρκαντωνάκη 3.5
(52 συμμετοχές)

- ΣΟΠ-ΣΜΑΟΚ
Στο άνω του 1900 τουρνουά, βαθμολογία πριν τον τελευταίο γύρο:
1. Κοκόλιας 5.5
2-3 Βαλντέν, Δρακόπουλος 5
4. Δεληθανάσης 4.5
(39 συμμετοχές)

Στο κάτω τουρνουά, βαθμολογία πριν τον τελευταίο γύρο:
1. Χατζούδης 6/6
2. Μελίδης 5
3-6. Πραματευτάκης, Φαχούρι, Γομάτος, Γκλαβόπουλος 4.5
(45 συμμετοχές)

- Καλλιθέα
Στο Kappa-50 το απόλυτο 3/3 διατηρεί ο Κωστούρος. Κλήρωση 4ου γύρου

- Κότινος-Πανελλήνιος
Και εδώ ο Κωστούρος προηγείται με 4/4. Κλήρωση 5ου γύρου

- Αιγάλεω
Κωστούρος (χεχε) με 4.5/5 είναι μόνος πρώτος και κλήρωση 6ου γύρου δεν βλέπω στο chess-results καθώς υπολείπεται μία παρτίδα από τον 5ο γύρο. Όλος ο 5ος γύρος

- Διασυλλογικά Αττικής
Αύριο διεξάγονται πολύ κρίσιμες συναντήσεις (ειδικά στον ΠΟΑ). Στο site της ΕΣΣΝΑ μπορείτε να δείτε τα προγράμματα των αγώνων σε όλες τις κατηγορίες. Καλή τύχη σε όσους παίζουν αύριο. Οι συνθήκες είναι δύσκολες λόγω άγχους και ώρας όμως οι περισσότεροι εκ των συμμετεχόντων είναι ερασιτέχνες και δε θα πρέπει να στενοχωριούνται και να βάζουν την υγεία τους σε κίνδυνο από το άγχος. Ψυχραιμία λοιπόν - και μια ταβερνούλα μετά είναι ό,τι πρέπει :)

The Chess Mysteries of Sherlock Holmes


Ψάχνοντας υλικό για την Ορολογία Προβληματιστών ξέθαψα ό,τι σχετικό έχει η σκακιστική βιβλιοθήκη μου που στο συγκεκριμένο τομέα φυσικά πάσχει. Σπουδές, προβλήματα κλπ ήταν όλα μαζί καταχωνιασμένα. Άλλωστε, αν εξαιρέσεις την ανθολογία του Kasparyan με σπουδές domination, όλα τα υπόλοιπα έχουν αγοραστεί μεταχειρισμένα από το internet σε διάφορες προσφορές ηλεκτρονικών βιβλιοπωλείων και καθόλου στοχευμένα. Ανάμεσα σε άλλα βρήκα και ένα βιβλιαράκι με τίτλο The Chess Mysteries of Sherlock Holmes, που έχει γράψει ο καθηγητής μαθηματικής λογικής και φιλοσοφίας, πιανίστας, ερασιτέχνης μάγος και εκλαϊκευτής του Ταοϊσμού, Raymond Smullyan, που διανύει αισίως το 91ο έτος της ζωής του.



Μέσα από ιστοριούλες με τον Sherlock Holmes και τον Dr Watson, το βιβλίο αποτελεί μια πολύ καλή εισαγωγή στην τέχνη της ρετροανάλυσης (retrograde analysis). Μάλλον το βιβλίο δεν είναι για προχωρημένους του είδους - αν και στο τέλος έχει 10 προβλήματα με αυξανόμενο βαθμό δυσκολίας που μου φάνηκαν λίγο ζόρικα :). Έχει εκδοθεί το 1979 από τις εκδόσεις Alfred A. Knopf. Όπως συνήθως υπάρχει και ένα άρθρο του Edward Winter για την σχέση του Sherlock Holmes με το σκάκι στη λογοτεχνία και τον ειδικό τύπο.


Μπορεί ο λευκός να κάνει ροκέ? Γιατί?












(αφαιρέθηκε ο αξιωματικός από το γ1)
Τώρα μπορεί ο λευκός να κάνει ροκέ? Γιατί?










Raymond Smullyan - The Chess Mysteries of Sherlock Holmes
50 Tantalizing Problems of Chess Detection
Alfred A. Knopf
New York 1979

Εξέλιξη των κανόνων του σκακιού


Με αφορμή το σχόλιο του Γερο-Μαθιού στην ανάρτηση για τις θρησκείες περί της χρήσης ζαριών στο σκάκι...


Όντως σε αρχικό στάδιο το σκάκι παιζόταν με ζάρια τα οποία καθόριζαν το ποιο κομμάτι πρέπει να κινηθεί. Η χρήση των ζαριών σταμάτησε αλλά δε μπορεί να προσδιοριστεί το πότε ακριβώς καθώς η αλλαγή αυτή επήλθε σε διαφορετική χρονική περίοδο ανάλογα με την περιοχή. Σίγουρα πάντως η πρακτική αυτή επιβίωσε μέχρι το Μεσαίωνα. Ας δούμε τώρα χονδρικά τις διαφοροποιήσεις των κανόνων του παιχνιδιού μέσα στα χρόνια.

Το σκάκι έφτασε στην Ευρώπη από τις Αραβικές χώρες και έτσι οι πρώτοι κανόνες του αποτελούσαν αντιγραφή αυτών του σατράνζ. Η σκακιέρα είχε τετράγωνα ενός μόνο χρώματος - δεν υπήρχαν μαύρα και άσπρα τετράγωνα - ενώ η αρχική τοποθέτηση των κομματιών ήταν ίδια με τη μοντέρνα με τη διαφορά πως επιτρεπόταν ο βασιλιάς και η βασίλισσα να αλλάζουν θέση μεταξύ τους αν το ίδιο έκανε και ο αντίπαλος. Έτσι υπήρχαν δύο αρχικές θέσεις, μία όπως η σημερινή και μία με τους βασιλιάδες στα δ1 και δ8 (και τις βασίλισσες στα ε1 και ε8). Η βασίλισσα ήταν "υποβαθμισμένη" καθώς μπορούσε να κινηθεί μόνο διαγώνια και μόνο κατά ένα τετράγωνο, καθιστώντας την έτσι, το πιο αδύναμο κομμάτι. Οι αξιωματικοί κινούνταν κατά δύο τετράγωνα μόνο σε κάθε διαγώνιο και μπορούσαν να υπερπηδήσουν οποιοδήποτε πιόνι ή κομμάτι βρισκόταν στο ενδιάμεσο τετράγωνο, έτσι π.χ. ο αξιωματικός από το ζ1 στην αρχή της παρτίδας μπορούσε να μετακινηθεί στο δ3 ή το θ3. Τα πιόνια δεν είχαν τη δυνατότητα μετακίνησης δύο τετραγώνων από την αρχική τους θέση, ενώ προάγονταν υποχρεωτικά σε αυτήν την "υποβαθμισμένη" εκδοχή της βασίλισσας. Όλα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα την πολύ πιο αργή εξέλιξη της παρτίδας, ενώ μιλώντας με σημερινούς όρους, το παιχνίδι ήταν πολύ πιο στρατηγικό και λιγότερο τακτικό από σήμερα. Δεν υπήρχε κάτι ανάλογο του ροκέ, ενώ το πατ ισοδυναμούσε με ματ. Επίσης νικητής αναδεικνυόταν όποιος άφηνε τον αντίπαλο μόνο με το βασιλιά του. Έτσι, ένα φινάλε βασιλιά και ίππου εναντίον βασιλιά κατακυρώνονταν ως νίκη.

Από ένα χειρόγραφο του 1283 μαθαίνουμε την πρώτη εκδοχή αυτών που οι ιστορικοί του παιχνιδιού (ο Murray για παράδειγμα) ονομάζουν "Ισπανικοί κανόνες". Η σκακιέρα αρχίζει να έχει λευκά (ανοιχτόχρωμα) και μαύρα (σκουρόχρωμα) τετράγωνα, ενώ η αρχική θέση σταθεροποιείται στην μοντέρνα εκδοχή. Ο αξιωματικός και η βασίλισσα διατηρούν τις κινήσεις του "σατράνζ" με μόνη αλλαγή το ότι η βασίλισσα στην πρώτη της κίνηση μπορεί να μετακινηθεί δύο τετράγωνα στη γραμμή, στη κάθετο και στις διαγώνιους, αρκεί να μην αιχμαλωτίζει κομμάτι του αντιπάλου. Έτσι η βασίλισσα από το δ1 μπορεί να μετακινηθεί στα τετράγωνα β1, β3, δ3, ζ3 και ζ1 λόγω αυτής της ιδιαιτερότητας συν τα γ2 και ε2 λόγω της κανονικής της κίνησης από το σατράνζ. Τα πιόνια αποκτούν τη δυνατότητα μετακίνησης δύο τετραγώνων από την αρχική τους θέση μέχρι να αιχμαλωτιστεί κάποιο κομμάτι της σκακιέρας, μετά τη χάνουν. Τα πιόνια προάγονται σε βασίλισσα μόνο αν η πρώτη βασίλισσα έχει αιχμαλωτιστεί, αλλιώς παραμένουν πάνω στη σκακιέρα ως πιόνια και περιμένουν. Η νέα βασίλισσα έχει τις ειδικές δυνατότητες της πρώτης κίνησης όπως περιγράφηκαν παραπάνω - μια βασίλισσα που προάγεται στο β8 μπορεί να μετακινηθεί στα β6, δ6 και δ8 χωρίς να αιχμαλωτίζει, και στα α7 και γ7 λόγω της κανονικής της κίνησης. Γύρω στα 1500 οι Ισπανικοί κανόνες άλλαξαν ελαφρώς και έτσι η κίνηση των πιονιών από την αρχική τους θέση έγινε έτσι όπως την ξέρουμε σήμερα ενώ άρχισε να ισχύει και ο κανόνας του αν πασσάντ. Προαγόντουσαν δε, σε βασίλισσα ασχέτως με το αν είχε αιχμαλωτιστεί η πρώτη. Οι νίκες με πατ και με υλικό άρχισαν να θεωρούνται υποδεέστερες και άξιζαν το μισό του ματ. Η σημαντικότερη αλλαγή σε σχέση με τους κανόνες του 1283 είχε σχέση με την κίνηση του βασιλιά. Εδώ έχουμε τον προπομπό του ροκέ. Ο βασιλιάς από το e1 μπορούσε να κινηθεί στα τετράγωνα γ1, γ2, γ3, δ3, ε3, ζ3, η3, η2 και η1 με τους μοντέρνους περιορισμούς περί ροκέ - να μην έχει κινηθεί, να μην είναι σαχ, να μην περνάει από σαχ και να μην καταλήγει σε σαχ.

Η Ιταλική εκδοχή των παραπάνω κανόνων αγνοούσε το κανόνα του αν πασσαντ, περιόριζε τη δράση της προαχθείσας βασιλισσας - δε μπορούσε να αιχμαλωτίσει και να δώσει σαχ για τη διάρκεια της παρτίδας - ενώ το πατ ισοδυναμούσε με ισοπαλία. Τα τετράγωνα β1 και β2 προστέθηκαν στην ειδική κίνηση του βασιλιά ενώ βρίσκουμε και έναν παράξενο κανόνα, αυτόν που επιτρέπει το βασιλιά και τη βασίλισσα να κινηθούν ταυτόχρονα αν δεν έχουν κινηθεί πιο πριν στην παρτίδα. Η Γερμανική εκδοχή των παραπάνω διατηρούσε τον περιορισμό στην αρχική κίνηση των πιονιών που βρίσκουμε στους ισπανικούς κανόνες του 1283, δηλαδή μετά την πρώτη αιχμαλωσία οποιουδήποτε κομματιού, έχαναν την ικανότητα των δύο τετραγώνων, ενώ κατά άλλα διέφεραν από περιοχή σε περιοχή σε μια σειρά ζητημάτων. Η διπλή κίνηση βασιλιά και βασίλισσας δεν ίσχυε παντού αλλά σε κάποιες περιοχές είχε εμπλουτιστεί με ταυτόχρονη κίνηση πιονιού αν αυτό ελευθέρωνε τη κίνηση του βασιλιά. Έτσι μπορούσε να νοηθεί κίνηση όπου ένα πιόνι πάει από το ε3 στο ε4, βασιλιάς από το ε1 στο ε3 και βασίλισσα από το δ1 στο δ3 ταυτόχρονα. Σε κάποιες περιοχές ο βασιλιάς μπορούσε να πάει ακόμα μακρύτερα από την αρχική του θέση σε σχέση με τους ιταλικούς κανόνες, ενώ το πατ σε κάποια μέρη λογίζονταν ως νίκη, σε άλλα ως ισοπαλία. Σαν να μην ήταν όλα αυτά αρκετά, το όλο θέμα περιπλέκεται περισσότερο αν λάβει κανείς υπόψη πως υπήρχαν τόσο Γαλλικές όσο και Αγγλικές παραλλαγές των παραπάνω.

Η μεγάλη ενοποίηση και ο εκμοντερνισμός όλων αυτών συντελέστηκε κατά τη διάρκεια του 15ου αιώνα. Αυτό έγινε σιγά σιγά και σε διαφορετικούς χρόνους για κάθε περιοχή - οι λεπτομέρειες της διαδικασίας αυτής ξεφεύγουν από τους σκοπούς του παρόντος άρθρου - και έτσι η βασίλισσα αποκτά τη μεγάλη αξία που έχει σήμερα και το ροκέ γίνεται πια με τη συμμετοχή των πύργων. Ειδικό ενδιαφέρον έχουν οι κανόνες του ροκέ για το οποίο υπήρχαν πολλές παραλλαγές - π.χ. σε μία ή σε δύο κινήσεις - ακόμα και μέχρι την εποχή του Φιλιντόρ ο οποίος στο βιβλίο του σημειώνει πως "σε πολλές χώρες αφήνεται στην ευχέρεια του παίκτη το πού θα τοποθετήσει το βασιλιά και τον πύργο μετά την ολοκλήρωση της κίνησης του ροκέ - μπορεί ας πούμε να τοποθετήσει τον βασιλιά στο η1 και τον πύργο στο ε1" (σκεφτείτε το πώς θα είχε αλλάξει η θεωρία της Ισπανικής Παρτίδας αν αυτό ίσχυε μέχρι σήμερα). Ο κανόνας του πατ επίσης διατήρησε την αμφισημία του και μάλιστα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Στην Αγγλία ακόμα και μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα(!) βρίσκουμε εγχειρίδια του παιχνιδιού που υποστηρίζουν πως αυτός που φέρνει τον αντίπαλο βασιλιά σε θέση πατ χάνει την παρτίδα(!) και υπάρχουν στοιχεία που μας δείχνουν πως ο κανόνας αυτός ήταν σε ισχύ στους σκακιστικούς συλλόγους του Λονδίνου τουλάχιστον μέχρι το 1820. Ο Φιλιντόρ (στα 1777) γράφει πως "στην Αγγλία αυτός του οποίου ο βασιλιάς γίνεται πατ κερδίζει την παρτίδα, ενώ στη Γαλλία η παρτίδα λήγει ισόπαλη".


O Dylan παίζει σκάκι.. και πληρώνει σε σκάκι


22 Δεκεμβρίου 1961, Minessota Hotel, Minneapolis, Minnesota

Πρώτη φορά που δούλεψα στο East Orange του New Jersey

Τα φιλαράκια δεν πηγαίνουν ποτέ στο East Orange, New Jersey, είναι μια απαίσια πόλη. Πήγα εκεί να παίξω σε ένα καφέ στο East Orange, New Jersey. Παίζανε σκάκι στο καφέ Ήταν τόσο χάλια, μπλιαχ, τόσο χάλια, οι άνθρωποι να παίζουν σκάκι εκεί κάτω, ε.. ήταν το μόνο που τους ένοιαζε εκεί, σκάκι και σκάκι και σκάκι. Έρχονται εκεί και τους παίζεις το τραγούδι σου, τους παίζεις ένα ήρεμο τραγουδάκι. στη μέση του τραγουδιού ακούς "Σαχ!" και "Εεε.. αυτή ήταν καλή κίνηση" και τέτοια πράγματα.

Ρε παιδιά ήταν τόσο άσχημα που είδα ένα όνειρο μετά την πρώτη νύχτα που δούλεψα εκεί. Ονειρεύτηκα πως δούλευα στο East Orange, New Jersey και τελικά.. τα παρατάω μετά από δυο μέρες και πάω στον τύπο να ζητήσω τα λεφτά μου. "Θα μου δώσεις κανά φράγκο, δούλεψα δυο μέρες για σένα". Και μου λέει.. ααα... "Εντάξει, αλλά εδώ δεν πληρώνουμε με λεφτά". Λέω "Α. Ναι?", μου λέει "Ναι, σε πληρώνουμε με κομμάτια". "Καλά" του λέω "δώσε μου κομμάτια για δυο μέρες". Νόμιζα πως έκανε πλάκα στην αρχή αλλά τα πήρα τελικά. Μου δωσε έναν βασιλιά και μια βασίλισσα για δουλειά δυο ημερών. "Είμαστε εντάξει" του λέω.

Οπότε παίρνω τον βασιλιά και τη βασίλισσα και μπαίνω στο πιο κοντινό μπαρ. Πάω στον πάγκο και παραγγέλνω μια μπύρα."Φίλε" λέω "μπορώ να έχω μια μπύρα?". Και φυσικά μου φέρνει μια μπύρα. Μου ζητάει τα λεφτά. Του δίνω το βασιλιά και τη βασίλισσα. Και τα ρίχνει μέσα στην ταμειακή και μου δίνει τέσσερα πιόνια, δυο αξιωματικούς και ένα πύργο για ρέστα.

Παρασκευή, 25 Φεβρουαρίου 2011

Doha 3ος-4ος Γυρος


Round 3 (February 24, 2011)
Cramling, Pia - Koneru, Humpy ½-½ A40 Unusual Replies to 1.d4
Stefanova, Antoaneta - Zhu, Chen 0-1 A15 English counter King's Fianchetto
Round 4 (February 25, 2011)
Mkrtchian, Lilit - Chiburdanidze, Maia 0-1 E42 Nimzo Indian Rubinstein
Marie Sebag

Danielian 4/4 (!)
Fierro Baquero, Sebag 2.5
Koneru, Cramling, Dzagnidze, Chiburdanidze, Xu Yuhua 2
Zhu Chen, Stefanova 1.5
Mkrtchian, Munguntuul 1

Ξεχωριστά σκακιστικά σετ I


Από σικαλένιο ψωμί. Φτιάχτηκε από έναν Εβραίο κρατούμενο στο Άουσβιτς για λογαριασμό ενός φρουρού των SS

Πέμπτη, 24 Φεβρουαρίου 2011

Ορολογία Προβληματιστών H


Half-battery
M.Lipton
Jerusalem Post 1960
#2


1.Bb7? Ka2!
1.Bc4? Rh7!

1.Bb6 (->2.B~) Rh8 (h7,etc) 2.Bc8 (b7,etc)#
1...c2 2.Bd3#
1...Ka2 2.Bc4#

Άλλες κινήσεις του μαυροτετράγωνου αξιωματικού καταρρίπτονται από το 1...Rh6!
Half-battery Theme: Η κίνηση του ενός αξιωματικού επιτρέπει στον άλλον να σχηματίσει μια "μπαταρία"/battery με τον πύργο.






Hamburg Theme
S.Brehmer
German Ring Tourney 1948 2nd Prize
#3

1.Nb8+? Kc7!, 1.Rd6+? Kxd6!
1.Rb6+? Kxd5!, 1.Rbc5+? Kb7!
1.Nc4? Rg6!, 1.Rd4? Rg5!

1.f4 (->2.Rb6+ Kxd5 3.Nc7#)
Αν κινηθεί το πιόνι f7, o πύργος καλύπτει το c7, αλλά χάνονται οι άλλες άμυνες του πύργου (βλ. και defense substitution):
1...f6 2.Nc4 (και δεν υπάρχει η άμυνα Rg6) Rd7 3.Rdc5#
1...f5 2.Rd4 (και δεν υπάρχει η άμυνα Rg5) Rb7 3.Rbc5#
1...exf3(e.p.) 2.e4 και 3.Rb6#
(από το http://chess-problems-gr.blogspot.com/2008/05/themes-hamburg-and-dresden.html όπου εξηγούνται τα Hamburg και Dresden Themes)




Herlin Manouvre
T.Herlin
1845
#3


1.Kc7 Ka5 2.Bf6 Ka6 3.Bd8 Ka5 4.Kb7#

Ο βασιλιάς μπλοκάρει τη διαγώνιο από την οποία θα δώσει το ματ ο αξιωματικός. Αυτού του είδους η μανούβρα πήρε το όνομά της από τον συνθέτη αυτού του προβλήματος.













Holzhausen
ι) Λευκό Holzhausen
E.Brunner
Rostocker Zeitung 1907
#3


1.Ra7 b2 (ή 1...Kc5) 2.Rdd7 και 3.Rac7#

Η δοκιμή 1.Rdd7? παράγει μια παρεμβολή Holzhausen: Ο ένας λευκός πύργος εμποδίζει τον άλλον πύργο να φτάσει στο c7. Παρεμβολές Holzhausen ονομάζονται αυτές στις οποίες τα δύο κομμάτια που συμμετέχουν κινούνται κατά τον ίδιο τρόπο - κάθετα (R+Q, R+R) ή διαγώνια (Q+B) - και το ένα εμποδίζει το άλλο να φτάσει σε κάποιο τετράγωνο.









ιι) Μαύρο Holzhausen
M.R.Vukcevich
StrateGems 1998 2nd Honorary Mention
#3


1.Nb7 (->2.f6 Rxf6 3.Rxe5#,2...Bxf6 3.Nd6#)
1...Qg6 2.Nf6+ Qxf6 3.Qg4#, 2...Bxf6 3.Nd6#
1...Qg7 2.Nf6+ Rxf6 3.Rxe5#, 2...Qxf6 3.Qg4#
1...Re6 2.fxe6 (->3.Nd6#) Qxe8(f8) 3.Qg4#
1...Rg6 2.Qg4+ Rxg4 3.Nd6#
1...Qg5 2.hxg5 (->3.Qg4#) Rxh3 3.Nd6#, 2...Rd6+ 3.Nd6#

Με πλάγια γράμματα οι βαριάντες στις οποίες υπάρχει παρεμβολή Holzhausen.


Doha 2ος Γυρος


Dzagnidze,Danielian 2
Xu Yuhua,Sebag,Fierro Baquero, Koneru,Cramling,Munguntuul,Stefanova 1
Zhu Chen,Mkrtchian 0.5
Chiburdanidze 0

Elina Danielian

Παράλληλες Αναλύσεις ΙΙΙ - Tal-Botvinnik 1960





WCh Match, Moscow (5), 1960

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Nc3 dxe4 4.Nxe4 Bf5

Tal: Η πιο ήσυχη συνέχεια. Συναντώνται επίσης το 4...Nd7 ακολουθούμενο από 5...Ngf6, όπως και το απευθείας 4...Nf6. Στην πρώτη περίπτωση μετά από 5.Nf3 Ngf6, ο μαύρος λευκοτετράγωνος αξιωματικός μένει μέσα και ο μαύρος παίζει τελικά e6. Έτσι το θεωρητικό πλεονέκτημα της Κάρο-Καν σε σχέση με τη Γαλλική εξαφανίζεται. Στο 4...Nf6 5.Nxf6+ ο μαύρος έχει δύο επιλογές. Το 5...exf6 προσφέρει στα λευκά την πλειονότητα στην πτέρυγα της βασίλισσας και καθαρό πλεονέκτημα, ενώ το 5...gxf6 είναι πιο φιλόδοξο, χαλάει όμως την πιονοδομή του μαύρου. Πάντα πίστευα πως ο λευκός έχει εύκολο παιχνίδι σε αυτές τις συνέχειες και πως το 4...Bf5 που αναπτύσσει τον αξιωματικό με τέμπο είναι η σωστή κίνηση.

5.Ng3

Tal: Εδώ υπάρχει και το γκαμπί 5.Bd3!? Qxd4 6.Nf3 Qd8 7.Qe2 με ανάπτυξη για το πιόνι, το οποίο αξίζει την προσοχή μας.

5...g6 6.N1e2

Tal: Μια συνέχεια που "ενοχλεί" το μάτι αφού ο λευκός μπλοκάρει τον λευκοτετράγωνο αξιωματικό του. O Smyslov στην τρίτη παρτίδα του ματς με τον Botvinnik το 1958 έπαιξε 6.h4 h6 7.Nf3 Nd7 8.Bd3 ικανοποιημένος με ένα μικρό πλεονέκτημα στον έλεγχο του κέντρου, όμως τελικά ο μαύρος βρήκε τρόπο να ισοφαρίσει. Αρκετές πιο πρόσφατες παρτίδες - Tal-Keres, Δεύτερη Σπαρτακιάδα, Μόσχα 1959 και Gligoric-Petrosian, Τουρνουά Διεκδικητών, Bled 1959 - έδειξαν πως αν ο λευκός αναπτυχθεί φυσιολογικά δεν καταφέρνει τίποτα. Η ιδέα πίσω από το 6.N1e2 είναι προφανής. Να τοποθετήσει τον ίππο στο f4 και τον αξιωματικό στο c4. Ο μαύρος αργά ή γρήγορα θα πρέπει να αναπτυχθεί και αναγκαστικά θα παίξει e6 και στη συνέχεια να μετράει μια πιθανή θυσία κομματιού σε αυτό το τετράγωνο σε κάθε του κίνηση.

Botvinnik: Συνήθως ο ίππος μεταφέρεται στο f4 μέσω του h3, όμως δεν αλλάζει κάτι σημαντικό με το N1e2.

6...e6

Tal: Ο Botvinnik προφανώς δεν είχε κάτι έτοιμο σε αυτή η συνέχεια καθώς σκέφτηκε 20 λεπτά εδώ. Στην 7η και στην 9η παρτίδα του ματς προτίμησε το 6...Nf6. Μετά το 6...e6 κατά τη γνώμη μου τα λευκά στέκονται καλύτερα.

7.h4

Tal: Στην παρτίδα Ragozin-Flohr, Μόσχα 1936, ο λευκός έπαιξε 7.Nf4 μετά το οποίο ήρθε το 7...Qh4 και ο λευκός γρήγορα απέκτησε σοβαρό πλεονέκτημα. Αν ο λευκός καταφέρει να αλλάξει τον ίππο αυτό με τον μαυροτετράγωνο αξιωματικό του μαύρου θα είναι πολύ καλύτερος καθώς ο μαυροτετράγωνος αξιωματικός του θα κυριαρχεί. Αντιθέτως τυχόν ανταλλαγή αυτού του ίππου με τον λευκοτετράγωνο του μαύρου δεν προσφέρει τίποτα λόγω της πολύ σταθερής πιονοδομής c6-e6-g6 του μαύρου που περιορίζει τη δράση του αξιωματικού του f1. Απέρριψα το 7.Nf4 λόγω του 7...Bd6 8.h4 Qc7, όπου η βασίλισσα τοποθετείται σε πολύ καλό τετράγωνο με τέμπο. Είδα τη συνέχεια 9.h5 Bxf4 10.hxg6 Bxg3 11.Rxh7!, όμως δεν είδα κάτι πειστικό στο 9...Bxc2 καθώς ούτε το 10.Qxc2 Bxf4, ούτε το 10.Nxe6 fxe6 11.Qxc2 Bxg3 φαίνονται καλά. Μετά την παρτίδα βρήκα το 10.Qg4!...


...μετά το οποίο ο λευκός για το πιόνι βγάζει μια θέση πλούσια σε δυνατότητες. Π.χ.10...f5 11.Qf3 ή 10...Kf8 11.h6 Nxh6 12.Rxh6 gxh6 13.Nfh5 με δυνατή επίθεση, ενώ στο 11...g6 υπάρχει το απλό 12.Qf3.







Αυτός ήταν και ο λόγος που στη συνέχεια του ματς ο Botvinnik απέφυγε το 6...e6 παίζοντας 6...Nf6, όπου μετά το 7.Nf4 πολύ ισχυρό είναι το 7...e5 8.dxe5 Qxd1+ 9.Kxd1 Ng4.














Πίσω στην παρτίδα τώρα, το ό,τι προηγήθηκε το h4 του Nf4 δεν έπαιξε κανένα ρόλο.

Botvinnik: Σημαντική λεπτομέρεια είναι το ότι στο 7.Nf4 Bd6 8.h4 Qc7 απειλείται ο ίππος του f4. Από την άλλη τώρα βρίσκω το χρόνο να ανοίξω το παράθυρο του h7.

7...h6 8.Nf4 Bh7 9.Bc4

Tal: Κάνοντας αμέσως γνωστές τις προθέσεις μου. Πιο συνετό μοιάζει το 9.c3 μετά το οποίο ο λευκός δεν ανησυχεί πια, τόσο για το πιόνι στο c2 όσο και στο d4. Εγώ όμως δεν ήθελα να σπαταλήσω αυτό το τέμπο.

9...Nf6





















Tal: Το πιο ακριβές. Πιο αδύνατο είναι το 9...Nd7 10.0-0 με την απειλή 11.Bxe6 fxe6 12.Nxe6 που δύσκολα πιάνεται.

10.Qe2

Tal: Εδώ σκέφτηκα πολύ πάνω στις συνέπειες του 10.0-0 Bd6 11.Nxe6 αποφασίζοντας τελικά να μην το παίξω. Αργότερα στο σπίτι κατέληξα στο ότι η θυσία αυτή είναι σωστή, όπως φάνηκε και στην 9η παρτίδα του ματς. Στο ενδιάμεσο όμως τη μελέτησε και ο Botvinnik. Εδώ προσπάθησα να παρασύρω τον μαύρο στο 10...Qxd4 μετά το οποίο οι θυσίες στο e6 δε δουλεύουν, όμως το 11.0-0 Ne4 12.Be3 δίνει μεγάλο στρατηγικό πλεονέκτημα για το πιόνι. Ο Botvinnik όπως και σε όλη τη διάρκεια του ματς απέφυγε τις περιπλοκές. Σε αυτήν την περίπτωση η απόφασή του ήταν σωστή καθώς μετά την επόμενη κίνηση του μαύρου, οι απειλές στο e6 παύουν να έχουν νόημα.

Botvinnik: Στην 9η παρτίδα ο Tal έπαιξε 10.0-0 εξίσου ακίνδυνο για τα μαύρα. Τελικά ο Tal δεν κατάφερε να δείξει πλεονέκτημα σε αυτή τη βαριάντα της Κάρο-Καν.

10...Bd6

Tal: Σαν κανόνας, οι θυσίες σαν κι αυτή για την οποία μιλάμε (στο e6) έχουν ένα βασικό σκοπό - να κρατήσουν τον μαύρο βασιλιά στο κέντρο της σκακιέρας. Στις περιπλοκές όμως πρέπει να προσέξει κανείς και το δικό του βασιλιά. Έτσι αν ο λευκός παίξει βιαστικά 11.Bxe6? 0-0!, η θέση του θα ήταν χωρίς ελπίδες και τα τακτικά στη στήλη e θα γυρνούσαν μπούμερανγκ. Άρα όλο το σχέδιο του λευκού στο άνοιγμα έχει αποτύχει και η επόμενη κίνηση αποτελεί αποδοχή αυτής του της αποτυχίας.

11.Be3

Tal: Ο αξιωματικός πρέπει να αναπτυχθεί καθ αυτόν τον τρόπο καθώς το τετράγωνο d2 πρέπει να μείνει ελεύθερο ώστε να υποστηρίζει η βασίλισσα το πιόνι c2. Τώρα ο λευκός ελπίζει σε μια θέση με ανάποδα ροκέ, όπου το ήδη παιγμένο h4 θα του δώσει ταχύτητα στην επίθεσή του.

Botvinnik: Το 11.Bxe6 καταρρίπτεται από το 11...0-0. Π.χ. 12.Bb3 Re8 13.Be3 Bxf4. Το 11.c3 Nbd7 12.Bxe6?! παίχτηκε στην παρτίδα Keres-Olafsson (1961). Παρόλο που μετά το 12...fxe6 ο μαύρος δεν είχε προβλήματα, το 12...0-0! 13.Bxd7 Nxd7 ήταν πολύ ισχυρότερο με αρκετό αντάλλαγμα για το θυσιασμένο πιόνι.

11...Nbd7

Tal: Εδώ φυσικά ο μαύρος δεν πρέπει να πάει για το πιόνι με 11...Bxf4 12.Bxf4 Qxd4 λόγω του 13.Be5. Αντ αυτού ολοκληρώνει ήρεμα την κινητοποίηση των δυνάμεών του.

12.Ngh5

Tal: Προετοιμάζοντας το σκηνικό της επίθεσης μετά από ενδεχόμενο μικρό ροκέ του μαύρου: 12...Nxh5 13.Nxh5 0-0 14.g4 Nf6 15.Nxf6+ Qxf6 16.g5. Εδώ ο Botvinnik επέλεξε την καλύτερη συνέχεια.

12...Nxh5 13.Nxh5

Tal: Τώρα πια είναι προφανές πως ο μαύρος σκοπεύει να κάνει μεγάλο ροκέ, οδηγώντας την παρτίδα σε μια ήσυχη θέση που ταιριάζει στο στυλ του. Απογοητευμένος από αυτήν την εξέλιξη, προσπάθησα να οξύνω τη θέση παίρνοντας ρίσκα στην πτέρυγα του βασιλιά.

Botvinnik: Εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς το γιατί ο Tal θεωρούσε τη θέση αυτή πλεονεκτική. Μετά το "φυσικό" 13...0-0 ο λευκός έχει πιθανότητες επίθεσης στην πτέρυγα του βασιλιά. Αλλά ο μαύρος βρίσκει μια άλλη δυνατότητα.

13...Rg8





















Botvinnik: (!) Αυτή η παρτίδα εισήγαγε το τρόπο αυτό υποστήριξης του g7 πιονιού στη σκακιστική πρακτική. Ο μαύρος θα κάνει μεγάλο ροκέ και δεν έχει να ανησυχεί για κάτι καθώς και ο λευκός μόνο στην πτέρυγα της βασίλισσας μπορεί να κάνει ροκέ.

14.g4

Tal: Μια ακόμα απόπειρα να κρατήσω τον μαύρο βασιλιά στο κέντρο. Αν καταφέρουν τα λευκά μετά το επερχόμενο g5 να υποχρεώσουν τα μαύρα να φάνε hxg5, μετά το Bxg5 θα έχουν καταφέρει τον στόχο τους. Δυστυχώς η παράξενη τοποθέτηση του λευκού ίππου δίνει τη δυνατότητα στα μαύρα να ολοκληρώσουν την ανάπτυξή τους με ασφάλεια.

14...Qc7 15.g5 Bg6

Tal: (!) Πολύ ισχυρό! Τώρα τα λευκά δεν έχουν 16.gxh6 λόγω του 16...Qa5+. Ενδιαφέρουσες περιπλοκές θα προέκυπταν μετά από 15...Be4 16.Rg1! Bh2 17.Bf4 Qa5+ 18.Bd2 Qc7 και αν 18...Qf5 19.Ng3 Qh3 20.Nxe4 Bxg1 21.0-0-0 Bh2 22.g6! με υπεραρκετό αντάλλαγμα για τη διαφορά.














Η παγίδα που βάζει το 15...Bf5 - έτσι ώστε στο 16.gxh6 gxh6 17.Bxh6 Bg4 18.Rg1 να υπάρχει 18...Qa5+(xh5) - θα αντιμετωπιζόταν με τη μανούβρα 16.0-0-0 0-0-0 17.Ng3! όπου βελτιώνεται ο ίππος με τέμπο και στο 17...Bxg3 18.fxg3 Qxg3 19.Rdg1 +/-. Το σωστό τετράγωνο για τον αξιωματικό είναι το g6.

Botvinnik: Κρατάει το 16.gxh6 λόγω του 16...Qa5+

16.O-O-O O-O-O





















Botvinnik: Και τώρα το h6 πιόνι υποστηρίζεται, αφού στο 17.gxh6 gxh6 18.Bxh6 ακολουθεί 18...Rh8. Ο ίππος στο h5 είναι εκτός παιχνιδιού και ο λευκός υποχρεώνεται να δαπανήσει ενέργεια για να τον βελτιώσει.

17.Ng3

Tal: Ο λευκός παίζει αυτόματα και δεν απειλεί τίποτα. Ισχυρότερο ήταν το 17.Bd3 που προτείνει ο Ragozin αν και πάλι μετά από 17...Bxd3 18.Rxd3 g6 19.Ng3 hxg5! 20.Bxg5 f6 ή 20.hxg5 f5!














21.gxf6 Nxf6 22.Bg5 Bf4+ ο μαύρος δεν έχει να φοβάται τίποτα. Στην παρτίδα η πρωτοβουλία περνάει στα χέρια του μαύρου.

17...hxg5

Tal: Φυσικά τα h5 και g6 πρέπει να εμποδιστούν. Τώρα αν 18.hxg5 ο μαύρος μπορεί να αποδεχθεί τη θυσία πιονιού με 18...Bxg3 19.fxg3 Qxg3 με ασφαλή θέση λόγω του πολύ δυνατού αξιωματικού στο g6.

18.Bxg5

Botvinnik: Αν 18.hxg5 ο μαύρος έχει το ευχάριστο δίλημμα μεταξύ του 18...Bxg3 και του 18...Rh8.

18...Bf4+

Tal: Αναζητώντας νέες απλοποιήσεις.

19.Bxf4

Tal: 19.Kb1 Bxg5 20.hxg5 Qf4 21.Qe3 Qxe3 22.fxe3 e5 =/+

Botvinnik: 19.Kb1 Bxg5 20.hxg5 και το g5 πιόνι είναι αδύνατο.

19...Qxf4+ 20.Qe3





















Tal: Ο λευκός βολεύεται με την αλλαγή των βασιλισσών στο e3 καθώς στην περίπτωση αυτή θα δυναμώσει το d4 ενώ θα ανοίξει και η στήλη f υπέρ του. O Botvinnik εκτιμά σωστά την κατάσταση και προσφέρει μια άλλη εκδοχή της ανταλλαγής βασιλισσών, παίζοντας...

20...Qh6

Tal: (!) Ήταν δύσκολο να φανταστεί κανείς πως η αμυντική κίνηση 13...Rg8 θα τοποθετούσε τον πύργο σε τέτοια θέση ώστε μετά την αλλαγή των βασιλισσών στο h6 - που ο λευκός αργά ή γρήγορα θα υποχρεωθεί να κάνει - να παίξει τόσο ενεργό ρόλο. Θα πιέσει το h πιόνι από τα πλάγια και έτσι δεν χρειάζεται ανοιχτή τη στήλη h. Ακολούθως θα μεταφέρει τον ίππο του d7 μέσω του d5 στο f4. Μια τυχόν ανταλλαγή αυτού του ίππου με τον λευκό αξιωματικό δεν τον φοβίζει καθώς ο αξιωματικός του g6 έχει καλύτερη κινητικότητα από τον ίππο του g3 και προφανώς το φινάλε θα είναι υπέρ του μαύρου. Δεν ήθελα να περιμένω στοϊκά την πραγματοποίηση όλων αυτών και έτσι μετά από 15 λεπτά σκέψης αποφάσισα να ξεκινήσω αντεπίθεση με στόχο τα πιόνια του μαύρου στην πτέρυγα του βασιλιά.

Botvinnik: Μια απαραίτητη φινέτσα! Αν ο μαύρος άλλαζε στο e3, η θέση του λευκού θα ήταν καλύτερη. Τώρα μετά την αναπόφευκτη αλλαγή στο h6 και το άνοιγμα της στήλης g, τα αδύναμα πιόνια του λευκού στις f και h του προκαλούν σοβαρά προβλήματα.

21.Bd3

Tal: Κάλλιο αργά παρά ποτέ! Ο μαύρος αξιωματικός του g6 είναι πολύ ενοχλητικός. Ταυτοχρόνως ο λευκός απομακρύνει τον αξιωματικό από τη σφαίρα επιρροής του μαύρου ίππου και έτσι ένα πιθανό Nb6 δεν έρχεται με τέμπο.

21...Bxd3

Tal: Ο μαύρος πιστεύει πως οι αδυναμίες του λευκού θα μετρήσουν περισσότερο στο φινάλε.

22.Rxd3 Nb6 23.Qxh6

Botvinnik: Αλλιώς θα ακολουθούσε Nd5-f4.

23...gxh6 24.Rf3

Tal: Όλο το νόημα της ιδέας του λευκού. Ο πύργος είναι πιο ενεργητικός στην τρίτη γραμμή. Αν ο μαύρος κουνήσει το f πιόνι του θα αδυνατίσει το e6 δίνοντας τύχες ισοπαλίας στα λευκά στο φινάλε που παραμένει βέβαια πλεονεκτικό για τα μαύρα.

Botvinnik: Προκαλώντας το f5 για να βρει αντιπαιχνίδι.

24...f5

Tal: Εμποδίζοντας το Rf6.

25.Re1 Rd6

Tal: Δεν πέφτει βέβαια στην παγίδα 25...Rg6? 26.h5 Rf6 27.Ne4! ακολουθούμενο από Nc5.

26.c3 Rg4

Tal: Και τώρα αρχίζουν τα δυσάρεστα.

27.Ne2

Tal: Προσπαθώντας να μεταφέρει τον ίππο σε καλύτερο τετράγωνο. Αλλά...

Botvinnik: (!) Μοναδικό. Ο μαύρος βέβαια πρέπει να αποφύγει τη βαριάντα 27...Rxh4 28.Nf4 Kd7 29.Ng6 Rh2 30.Nf8+ Ke7 31.Rxf5.

27...Nd5





















Tal: (!) Η θέση του μαύρου είναι πολύ πλεονεκτική - ο ίππος είναι άψογα τοποθετημένος. Δεν διανοήθηκε να επιτρέψει στον λευκό να οξύνει τη θέση με 27...Rxh4 28.Nf4 Kd7 29.Ng6 (29.Nd3 επίσης πολύ καλό) Rh2 30.Nf8+ Ke7 31.Rxf5. Ο Botvinnik προτιμά ένα ήσυχο φινάλε και έχει δίκιο.

28.Rh1

Tal: Καταδεικνύοντας τη δύναμη της προηγούμενης κίνησης του μαύρου!

28...Rd8

Tal: Ο πύργος δεν έκανε τίποτα στο d6 και ο μαύρος τον αποσύρει προς καλύτερα τετράγωνα.

29.Rg3 Rxg3

Tal: Μάλλον ο καθαρότερος τρόπος να ενδυναμώσει τη στρατηγική του υπεροχή. Ο λευκός θα συνεχίσει να έχει μια αξιοσημείωτη αδυναμία (g3) εναντίον της οποίας θα συγκεντρωθούν οι δυνάμεις του μαύρου. Άλλες συνέχειες (π.χ. 29...Rf8) ήταν πιθανές όμως η κίνηση της παρτίδας είναι η πιο λογική.

Botvinnik: Βελτιώνει την πιονοδομή του λευκού, όμως απέρριψα το 29...Rdg8 30.Rhg1 γιατί ήθελα να κρατήσω ένα ζευγάρι πύργων στη σκακιέρα.

30.fxg3

Tal: Χειρότερο είναι το 30.Nxg3 Rg8.

30...Rg8 31.Kd2 Rg4





















Tal: Ο Botvinnik πιστεύει πως αντί γι αυτό θα έπρεπε να συνεχίσει με 31...Kd7, μεταφέροντας το βασιλιά στο κέντρο και προετοιμάζοντας τις προωθήσεις b6 και c5. Κατά τη γνώμη μου η κίνηση της παρτίδας είναι πολύ πιο επικίνδυνη για τα λευκά. Ο πύργος είναι περίφημα τοποθετημένος στην 4η γραμμή και ο λευκός δεν μπορεί να παίξει το απελευθερωτικό σχέδιο του που ήταν η τοποθέτηση του βασιλιά στο f3 και η μεταφορά του ίππου στο e5. 31...Kd7 32.Ke1 Kd6 33.Kf2 b6 34.Kf3 c5 35.c4! Nf6 36.Rd1 και κρατάει.

Botvinnik: Χάσιμο χρόνου. Τα μαύρα έπρεπε αμέσως να μεταφέρουν το βασιλιά τους στο d6 και μετά να παίξουν b6 και c5 μεγαλώνοντας την πίεση. Η μανούβρα του πύργου στο e4 τον τοποθετεί σε μια οπτικά ευχάριστη θέση, λιγότερο ενεργητική όμως από το g8.

32.Ke1 Kd7

Tal: Συνήθως στα φινάλε, ο βασιλιάς είναι καλύτερα τοποθετημένος στο κέντρο. Σε αυτή τη θέση όμως η πρόταση του Smyslov υπόσχεται περισσότερα: 32...Re4 ακολουθούμενο από τη μεταφορά του ίππου στο g4. Τότε θα ήταν πιο δύσκολο να απελευθερωθεί ο λευκός. Σκόπευα να συνεχίσω με 33.Rf1 Ne3 34.Rf3 Kd7 35.b3 και Kd2. Μετά το 32...Kd7 δύσκολα ο μαύρος θα εκμεταλλευτεί τη στρατηγική του υπεροχή.

33.Kf2 Re4

Tal: Εμποδίζοντας το απελευθερωτικό Kf3 και Nf4: 34.Kf3 Re3+ 35.Kf2 Rd3! και τα μαύρα κομμάτια εισβάλλουν στο στρατόπεδο των λευκών - ο πύργος από το d2 και ο ίππος μέσω του e4 ή του g4. Το φινάλε θα ήταν χαμένο για τα λευκά. Ενώ τώρα ο λευκός διατηρεί ελπίδα με το...

34.Re1

Tal: (!) Πρέπει να αλλαχθεί ο ενεργητικός μαύρος πύργος. Έτσι ο λευκός ίππος θα αποκτήσει μεγαλύτερη ελευθερία στις κινήσεις του.

34...Kd6 35.Nc1

Botvinnik: Και στο φινάλε ίππων, ο μαύρος διατηρεί τύχες νίκης αλλά η αλλαγή των πύργων διευκολύνει την άμυνα του λευκού.

35...Rxe1 36.Kxe1 c5

Tal: Βάζοντας στα λευκά ένα δυσάρεστο δίλημμα. Να μείνουν με απομονωμένο πιόνι ή να επιτρέψουν στα μαύρα τη δημιουργία ενός ισχυρού ελεύθερου στο κέντρο? Διάλεξα το πρώτο.

37.Ke2





















37...cxd4

Tal: Προσπαθώντας να σταθεροποιήσει τη θέση. Ο Ragozin υποστηρίζει πως ισχυρότερο είναι το 37...c4 38.Kf3 b5 και δίνει τη βαριάντα 39.Ne2(?) a5 40.Nf4 Nb6 41.Ne2 Na4 42.b3 cxb3. Το ερώτημα που τίθεται είναι: δεν μπορεί να κάνει κάτι πιο ουσιαστικό ο λευκός από το να χοροπηδάει πέρα-δώθε με τον ίππο? O Botvinnik σε πίεση χρόνου μάλλον απέρριψε το 37...c4 38.Kf3 λόγω της οξείας συνέχειας 39.g4 fxg4+ 40.Kxg4 όπου ο λευκός βελτιώνει πολύ το βασιλιά του. Αντ αυτού επέλεξε να διατηρήσει το στρατηγικό του πλεονέκτημα. Σωστή απόφαση, αλλά όχι αρκετή για τη νίκη τελικά.

Botvinnik: Το 37...c4 θα δημιουργούσε περισσότερα προβλήματα στα λευκά.

38.cxd4 Nf6 39.Kd3 Nh5

Tal: Και πάλι ο μαύρος στοχεύει με τις δυνάμεις του στο g πιόνι.

40.Ne2 e5





















Tal: Δεν υπάρχει τρόπος να εκμεταλλευθεί ο μαύρος το απομονωμένο d του λευκού καθώς και ο ίδιος είναι ευάλωτος στο e6. Έτσι αποφασίζει να το αλλάξει βελτιώνοντας το βασιλιά του.

41.a4

Tal: (!?) Δεν είμαι σίγουρος για το αν αυτή είναι η καλύτερη κίνηση στη θέση, αλλά αναμφισβήτητα είναι η πιο δυσάρεστη για τα μαύρα, ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι ο μαύρος έπρεπε να σφραγίσει κίνηση εδώ. Φυσικά το 41.dxe5+ Kxe5 42.Ke3? Nxg3! 43.Nxg3 f4+ 44.Kf3 fxg3 45.Kxg3 h5 δε λειτουργεί αφού το φινάλε πιονιών είναι χαμένο. Είναι αλήθεια πως ο λευκός μπορεί να παίξει 42.a4 μετά την αλλαγή στο e5, όμως σε αυτή την περίπτωση ο Botvinnik θα έβαζε στο φάκελο το προφανές 41...Kxe5 και θα είχε όλο το χρόνο και την ηρεμία να αποφασίσει στο σπίτι το πώς να τοποθετήσει τα πιόνια του στην πτέρυγα της βασίλισσας. Τώρα θα πρέπει να το αποφασίσει πάνω στη σκακιέρα. Επιπροσθέτως πρέπει να αξιολογήσει και τον πειρασμό της κίνησης 41...e4+ οι συνέπειες της οποίας είναι δύσκολο να εκτιμηθούν. Μετά από πολύ σκέψη, ο Botvinnik τελικά δε σφράγισε την ισχυρότερη συνέχεια και έτσι το ψυχολογικό κόλπο μου είχε αποτελέσματα.

Botvinnik: Κλασσική τακτική Tal. Έπαιξε πολύ γρήγορα για να με αναγκάσει να σφραγίσω κίνηση με την ελπίδα ότι μετά από 5 ώρες σκληρής μάχης δε θα έβρισκα το καλύτερο. Προσωπικά δε μου αρέσουν τέτοιες μέθοδοι και προτιμώ κινήσεις που ταιριάζουν με τη λογική της θέσης. Πιστεύω πως και από πρακτικής απόψεως αυτό είναι το πιο ασφαλές. Αν ο αντίπαλός μου είχε σκεφτεί λίγο παραπάνω θα έβλεπε το κίνδυνο που τον περιμένει μετά τη "φυσική" απάντηση 41...e4+. Αυτό σκεφτόμουν για 17 λεπτά πριν σφραγίσω την κίνησή μου αλλά δε μπόρεσα να βρω νίκη. Τί θα συνέβαινε?

41...e4+ 42.Kc4 b6!
Είναι πολύ σημαντικό να ελεγχθεί το τετράγωνο c5. Τόσο στην ανάλυσή του το βράδυ της διακοπής όσο και στα εκτενή σχόλια του, ο Tal παρέβλεψε κάποιες λεπτομέρειες της θέσης και έδωσε μόνο τη συνέχεια 42...a5 43.b4 axb4 44.Kxb4 Nf6 45.Nf4 Nd5+ 46.Nxd5 Kxd5 47.Kc3=. Όμως αν ο μαύρος έπαιζε 44...Nd5 (αντί για 44...Nf6) 45.a5 (45.Kc3 b6) e3 46.Kc3 Ke4 47.Kc4 Kf3 48.Kd3 Nxg3 θα κέρδιζε. Έτσι λοιπόν ο λευκός πρέπει στο 42...a5 να παίξει 43.b3! b6 44.b4 axb4 45.Kxb4 Nf6 46.Kb5 με αρκετό αντιπαιχνίδι πάνω στο αδύναμο b6 πιόνι για την ισοπαλία.

43.b4 a6 44.d5! (φορσέ) Ke5 45.a5 bxa5 46.bxa5 Nf6 47.Nf4 e3 48.Kd3=
Εγώ βλέποντας πως ο Tal δεν άλλαξε στο e5 στην 40η κίνηση, σφράγισα άλλη κίνηση από το 41...e4+, χάνοντας αυτήν την ευκαιρία να τον δυσκολέψω.

41...Nf6

Tal: Μετά από αυτό η ισοπαλία είναι φορσέ. Το 41...a5 επίσης δεν έδινε κάτι στα μαύρα: 42.b3 b6 43.dxe5+ Kxe5 44.Kc4 και ο λευκός βασιλιάς περνάει στην πτέρυγα της βασίλισσας. Τα προβλήματα του λευκού θα ήταν μεγαλύτερα μετά το 41...e4+ όμως τελικά με την καλύτερη άμυνα θα είχε την ισοπαλία. Μέσα από τις αναρίθμητες βαριάντες που κοιτάξαμε εκείνη την άγρυπνη νύχτα, ξεχωρίζω την εξής που μου φάνηκε η πιο ενδιαφέρουσα:
42.Kc4 a5 (αλλιώς ο λευκός χτίζει φρούριο με a5 και b4) 43.b4 (για να μετατρέψει σε φινάλε πιονιών) axb4 44.Kxb4 Nf6 45.Nf4 Nd5+ 46.Nxd5 Kxd5 47.Kc3 και όσο περίεργο και να φαίνεται η θέση αυτή είναι ισόπαλη

Αν έπαιζαν τα λευκά θα έχαναν αμέσως καθώς θα έπρεπε να εγκαταλείψουν την υποστήριξη του d4 πιονιού. Αλλά τα μαύρα δεν μπορούν να "χάσουν" τέμπο. Στο 47...h5 48.a5 ενώ σε πιθανές μανούβρες του βασιλιά ο λευκός απλά πρέπει να τριγωνίζει αντιστοίχως. Μόλις επιστρέφει ο μαύρος βασιλιάς στο d5, τότε θα παίζει ο λευκός Kc3.







O μαύρος έχει άλλες δύο προσπάθειες:
i) 47...b6 48.h5 Ke6 49.Kc4 Kf6 50.Kc3 Kg5 51.d5! Kf6 52.Kd4 Ke7 53.Kc4 Kd7 54.Kc3! (φορσέ)=














ii) 47...h5 48.a5 Kc6 49.Kc4 b5+ 50.axb6(e.p) Kxb6 51.d5 Kc7 52.Kc3=














42.dxe5+

Botvinnik: Αλίμονο!

42...Kxe5 43.b4 1/2-1/2


Tal: Χωρίς πολύ σκέψη ο Botvinnik πρότεινε ισοπαλία που φυσικά δέχθηκα. Οι θεατές δεν είδαν πάνω στη σκακιέρα το 43...Nh5 44.b5 f4 45.gxf4+ Nxf4+ 46.Nxf4 Kxf4 47.Kd4 Kg4 48.a5 Kxh4 49.a6 bxa6 50.bxa6 Kg3 51.Kc5 h5 52.Kc6 h4 53.Kb7 h3 54.Kxa7 h2 55.Kb8 h1Q 56.a7=