Τί έκανες στον πόλεμο Henri Grob?

O Henri Grob γεννήθηκε το 1904 στην Αυστρία και πέθανε το 1974. Το μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής του το έζησε στην Ελβετία, την οποία εκπροσώπησε σε 3 Σκακιστικές Ολυμπιάδες, το 1927 στο Λονδίνο, το 1935 στη Βαρσοβία και ως ο κορυφαίος σκακιστής της χώρας, στην πρώτη σκακιέρα, το 1952 στο Ελσίνκι. Έπαιξε επίσης και στην ενδιάμεση ανεπίσημη - και ολίγον τι χιτλερική - ολυμπιάδα του 1936 στο Μόναχο, που πάντως κερδήθηκε από την σχεδόν εξ ολοκλήρου Εβραϊκής προελεύσεως ομάδα της Ουγγαρίας. Η μεγαλύτερη αγωνιστική του επιτυχία ήταν η πρώτη θέση στο τουρνουά της Οστάνδης το 1937 μαζί με τους Fine και Keres όπου υπερτερούσε στα κριτήρια ισοβαθμίας.


Σήμερα ο Henri Grob είναι γνωστός στο ευρύ σκακιστικό κοινό για το άνοιγμα που φέρει το όνομά του, ένα εκκεντρικό άνοιγμα, το 1.g4?! πάνω στο οποίο έγραψε μία μονογραφία το 1942 με τίτλο "Angriff g2-g4". Αυτή εμπλουτίστηκε στη συνέχεια και το 1963 εκδόθηκε ως βιβλίο με τίτλο "Grob's Angriff" και ανανεώθηκε στην πιο γνωστή δεύτερη έκδοση του 1969. Πάντως δεν ήταν αυτός που εισήγαγε το άνοιγμα στο υψηλό επίπεδο, καθώς το 1934 ο Paul Keres το χρησιμοποίησε σε δύο παρτίδες στα πλαίσια του 5ου τουρνουά δι αλληλογραφίας που διοργάνωσε το γερμανικό περιοδικό Deutsche Schachzeitung, την Keres-Zimmer και την Keres-Niemann. Αν εξαιρέσει κανείς όμως αυτές τις δύο παρτίδες, θα δυσκολευτεί να βρει κάποια παρτίδα σοβαρού επιπέδου πριν το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο με αυτό το άνοιγμα. Διαβάζοντας όμως πληροφορίες για αυτά που θα εξιστορήσω παρακάτω, δεν μπορώ παρά να καταλήξω στο συμπέρασμα πως ο Henri Grob είναι γνωστός σήμερα για τους λάθος λόγους.

Η Ελβετία κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου - όπως είναι γνωστό - διατήρησε θέση στρατιωτικής ουδετερότητας - και ταυτόχρονα έγινε ένας ιδανικός προορισμός των αποθεματικών των εμπλεκομένων, αλλά αυτό ξεφεύγει από τους σκοπούς του παρόντος άρθρου. Πάρα την ουδετερότητά της πάντως, η χώρα παρέμεινε σε ένα καθεστώς μόνιμης επιστράτευσης σχεδόν καθ όλη τη διάρκεια του πολέμου.

H Neue Zürcher Zeitung - New Journal of Zurich - είναι μία γερμανόφωνη καθημερινή εφημερίδα που ιδρύθηκε το 1780 και εκδίδεται από τότε στη Ζυρίχη. Το 2005 προχώρησε σε ψηφιοποίηση του συνόλου του αρχείου της το οποίο καταλαμβάνει περίπου 70TB και είναι διαθέσιμο προς αναζητήσεις στην ιστοσελίδα της. Ο Henri Grob ήταν ο "σκακιστικός ανταποκριτής" αυτού του εντύπου. Κατά τη διάρκεια του πολέμου είχε ένα τιράζ πλέον των 50.000 φύλλων. Η εφημερίδα αυτή κάτω από την καθοδήγηση του Henri Grob οργάνωσε ένα μαζικό "ταχυδρομικό σιμουλτανέ" στο οποίο ο Grob έπαιζε μία παρτίδα δωρεάν με  άνδρες που υπηρετούσαν κατά τη διάρκεια της επιστράτευσης στα διάφορα στρατιωτικά, διοικητικά και αστυνομικά πόστα σε όλη τη χώρα. Ιδιώτες μπορούσαν να παίξουν και αυτοί μία παρτίδα αν πλήρωναν 4 ελβετικά φράγκα. Όλες τις κινήσεις εκ μέρους της εφημερίδας τις διάλεγε ο Grob και δημοσιεύονταν στο φύλλο της αναφέροντας και το αριθμό της παρτίδας στον οποίον αντιστοιχούσε η κάθε μία. Οι αντίπαλοι του Grob έστελναν τις κινήσεις τους με το ταχυδρομείο. Πολλοί από αυτούς όταν τελείωνε μία παρτίδα, άρχιζαν αμέσως μία άλλη.

Η ιδέα ήταν τόσο πετυχημένη - η παρτίδα με αριθμό 1000 παίχτηκε το 1946 - που συνεχίστηκε και μετά το τέλος του πολέμου με γενική τιμή συμμετοχής 2 ελβετικά φράγκα ανά παρτίδα. Ο Henri Grob αφιέρωσε ολόκληρη την επαγγελματική του ζωή σε αυτό το εγχείρημα και συνέχισε για 30 και πλέον χρόνια. Η σκυτάλη παραδόθηκε σε άλλους και τελικά αυτό το ιδιαίτερο και συνεχές σιμουλτανέ έφτασε στο τέλος του στα τέλη της δεκαετίας του 90! Με το τέλος του πολέμου άρχισαν να συμμετέχουν και παίκτες από άλλες χώρες, συνδρομητές της εφημερίδας. Διασώζονται παρτίδες με Γερμανούς, Ισπανούς και Βρετανούς αντιπάλους. Από το 1941 μέχρι και το 1958 ο Grob εξέδωσε 5 τόμους με διαλεγμένες παρτίδες - ο 5ος τόμος έχει επιλεγμένα φινάλε. Μέχρι τα τέλη του 1972 όταν και ο Grob σταμάτησε, είχε παίξει 3614 παρτίδες και το σκορ του σε αυτές ήταν 81.5%



Πηγές - Βιβλιογραφικές αναφορές

Neue Zürcher Zeitung
Deutsche Schachzeitung
Go & Grob All U Can...g-pawn/file demolitions
Henri Grob @ chessgames.com
Tim  Harding - The Write Move
Zurich Chess Club - Robert Blass Memorial Book
Henri Grob - Grob's Angriff
Henri Grob - 100 ausgewählte Fernpartien aus der Fernschach-Zentrale der NZZ : I. Sammlung
Henri Grob - Lehrreiche Schachpartien aus der Fernschach-Zentrale der NZZ. II. Sammlung

Henri Grob - Lehrreiche Schachpartien aus der Fernschach-Zentrale der NZZ. III. Sammlung

Henri Grob - Lehrreiche Schachpartien aus der Fernschach-Zentrale der NZZ. IV. Sammlung

Henri Grob - Lehreiche Schachpartien und Endspiele aus der Fernschach-Zentrale der NZZ. V. Sammlung

Henri Grob - Endspiele, Theorie und Praxis, mit Partie-Beispielen aus der Fernschach-zentrale der NZZ
Henri Grob - Angriff g2 - g4 : theoretische Untersuchungen anhand von Partie-Beispielen aus der Fernschach-Zentrale der NZZ

Mcfarland - Δύο νέες εκδόσεις

O Tim Harding γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1948 όμως ζει στην Ιρλανδία από το 1976 και αγωνίστηκε με τα χρώματα της Ιρλανδίας στην σκακιστική Ολυμπιάδα του 1984 στη Θεσσαλονίκη. Στο "κανονικό" σκάκι ήταν παίκτης του 2200 - να σημειώσουμε βέβαια πως το 2200 της εποχής εκείνης ήταν αρκετά πιο ισχυρό επίπεδο από το 2200 του σήμερα - όμως εκεί που ξεχώρισε τόσο στον αγωνιστικό όσο και στο δημοσιογραφικό/ερευνητικό τομέα ήταν στο σκάκι δι' αλληλογραφίας. Επί 10 χρόνια έβγαζε σχεδόν μόνος του το περιοδικό Chess Mail και εξέδωσε αρκετά βιβλία πάνω στο θέμα. Έχω στην κατοχή μου τα "The Write Move", μια συλλογή άρθρων πάνω στο σκάκι δι' αλληλογραφίας, από την οποία μετέφρασα στο παρών blog το "Η παράξενη καριέρα του Nicolas Preo", τη συλλογή παρτίδων "50 Golden Chess Games", καθώς και μια συνεργασία του με τον Sergey Grodzensky, το "Red Letters", που αποτελεί την ιστορία των πρωταθλημάτων σκακιού δι' αλληλογραφίας της Σοβιετικής Ένωσης και συνοδεύεται από CD-ROM με χιλιάδες παρτίδες. Το τελευταίο του βιβλίο - στις εκδόσεις McFarland αυτή τη φορά - είναι μια ανάπτυξη πάνω στο διδακτορικό του με θέμα την ιστορία του σκακιού δι' αλληλογραφίας στη Μεγάλη Βρετανία και την Ιρλανδία, από το ματς Εδιμβούργου-Λονδίνου που άρχισε το 1824 μέχρι την κατάκτηση του χρυσού μεταλλίου από τη Μεγάλη Βρετανία στην ένατη σκακιστική Ολυμπιάδα σκακιού δι' αλληλογραφίας που διεξήχθη μεταξύ του 1982 και του 1987 - στο τέλος της χρυσής εποχής αυτού του σκακιστικού είδους.

Το βιβλίο είναι "ειδικού" ενδιαφέροντος και σίγουρα λίγο "βαρύ" για μερικούς, αλλά για τους φίλους και μελετητές του φαινομένου του σκακιού δι' αλληλογραφίας είναι απαραίτητο. Κάνει ειδικές αναφορές στους αγώνες μεταξύ συλλογών - όπου πολλοί παίκτες από κάθε πλευρά συμμετείχαν στις αναλύσεις -, στις τεχνολογικές αλλαγές και πως αυτές επηρέασαν το παιχνίδι και τους κανόνες διεξαγωγής του, στα πρώτα ατομικά τουρνουά, ενώ αφιερώνει ξεχωριστά κεφάλαια για την Ουαλία, την Ιρλανδία και τη Σκοτία για την περίοδο μέχρι τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο μεσοπόλεμος, η "διεθνοποίηση" του παιχνιδιού από το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, οι Ολυμπιάδες και τα Παγκόσμια Πρωταθλήματα. Και στο τέλος, παραρτήματα, εντυπωσιακή βιβλιογραφία, αναλυτικοί κανονισμοί και πίνακες αποτελεσμάτων.

Ο συγγραφέας μιλάει για δουλειά του (ραδιοφωνική συνέντευξη)

Το βιβλίο είναι μεταξύ των 4 υποψηφίων για το βραβείο της Αγγλικής Σκακιστικής Ομοσπονδίας για το έτος 2011

Το δεύτερο βιβλίο των εκδόσεων McFarland είναι στην πραγματικότητα μια επανέκδοση - σε πολύ πιο προσιτή τιμή από την πρώτη έκδοση - του σημαντικότερου ιστορικού βιβλίου που έχει γραφτεί για τον Capablanca, "A Compendium of Games, Notes, Articles, Correspondence, Illustrations and Other Rare Archival Materials on the Cuban Chess Genius Jose Raul Capablanca, 1888-1942" του αγαπημένου μου Edward Winter. Έχω την τύχη να έχω στα χέρια μου την πρώτη έκδοση που όμως έχει φτάσει σε απαγορευτική τιμή πια, αλλά είμαι σίγουρος και πως η paperback επανέκδοση δε θα έχει σε τίποτα να ζηλέψει - εκτός του σκληρού εξωφύλλου βέβαια.

Ο Winter έχει καταφέρει να συγκεντρώσει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της προσωπικής αλληλογραφίας του μεγάλου Κουβανού, καθώς και εκατοντάδες σχετικά δημοσιεύματα εφημερίδων και περιοδικών της εποχής. Φιλικές παρτίδες και παρτίδες σιμουλτανέ που δεν υπάρχουν πουθενά αλλού συγκεντρωμένες και υπερπολύτιμες αναλύσεις του πάνω στις παρτίδες του. Ειδική μνεία θα κάνω στο 7ο κεφάλαιο που αποτελείται από τις ανταποκρίσεις του ίδιου του Κουβανού για τους New York Times κατά τη διάρκεια του περίφημου τουρνουά του 1927 της Νέας Υόρκης. Αναλύσεις του Κουβανού για το Ρωσικό 64 κατά τη διάρκεια του τουρνουά της Μόσχας του 1936, ανταποκρίσεις από τη Σκακιστική Ολυμπιάδα του 1939 κ.ο.κ.