Αύγουστος - Δεκέμβριος 2003
Η Νορβηγία είναι μια χώρα που στερείται σκακιστικής παράδοσης. Δεν έχει φημισμένες ακαδημίες όπως είχε η Σοβιετική Ένωση και διατηρούν οι περισσότερες πρώην σοβιετικές δημοκρατίες. Ούτε μπααθικής προελεύσεως θεσμοθετημένα κίνητρα για τους νεαρούς παίκτες της διατηρεί, ούτε διορίζει στις ένοπλες δυνάμεις της χώρας, τους ολυμπιονίκες της. Το διασυλλογικό της πρωτάθλημα δεν προσελκύει super-GM από το εξωτερικό. Διαθέτει 647 σκακιστές με διεθνή αξιολόγηση - εκ των οποίων οι 470 ενεργοί (τα αντίστοιχα νούμερα για την Ελλάδα είναι 1853 / 1479). Ο μόνος Νορβηγός σκακιστής παγκόσμιας κλάσης κατά την προ-Magnus εποχή ήταν ο
Simen Agdestein, ο οποίος κάθε άλλο παρά συνηθισμένη περίπτωση είναι (θα τον δούμε να αγωνίζεται με την ομάδα των αθλητών στο διασυλλογικό που διοργανώνει το παρόν blog). Για το φαινόμενο Magnus Carlsen έχουν χυθεί τόνοι μελάνης. Ελάχιστα έχουν γραφτεί όμως για τη σχολική χρονιά 2003-2004, κατά την οποία οι Carlsens σε πλήρη σύνθεση παρατάνε δουλειές και σχολεία, πουλάνε αυτοκίνητα, νοικιάζουν το σπίτι τους και διοργανώνουν μια σκακιστική περιοδεία για τον Magnus.
Πακετάρουν όλα τα απαραίτητα στο παλιό οικογενειακό μίνι-βαν, ένα γκρι Hyundai μοντέλο 1994 και ετοιμάζονται για ένα χρόνο στο δρόμο. Η χρονική στιγμή ήταν τέλεια όσον αφορά τη σκακιστική ανάπτυξη του Magnus, ενώ όλη η οικογένεια ήταν ενθουσιασμένη με την προοπτική του ταξιδιού. Τα 3 κορίτσια, στις ηλικίες των 6, 9 και 14 έβρισκαν πολύ ελκυστική την ιδέα ενός χρόνου χωρίς σχολείο. Οι γονείς πίστευαν πως ένα μεγάλο ταξίδι στην Ευρώπη θα είχε μεγαλύτερη εκπαιδευτική αξία από μια τυπική σχολική χρονιά. Η Elen και ο Magnus, τα δύο μεγαλύτερα παιδιά θα μελετούσαν τα σχολικά τους βιβλία μέσα στο αυτοκίνητο με τους δικούς τους ρυθμούς ενώ τα δύο μικρότερα κορίτσια με την καθοδήγηση των γονιών τους. Επιπρόσθετα κέρδιζαν από το ταξίδι εμπειρίες και γνώσεις πάνω στην ιστορία και τη γεωγραφία. Επίσης συζητούσαν πολιτικά και κοινωνικά θέματα παίρνοντας ερεθίσματα από τα μέρη που επισκέπτονταν. Κανείς δεν ανησυχούσε για την εκπαιδευτική τους πρόοδο.
Το ταξίδι άρχισε στις 18 Αυγούστου 2003, την ημέρα που οι φίλοι των παιδιών αρχίζανε μια ακόμη σχολική χρονιά και δύο μέρες πριν την επίσημη απονομή του τίτλου του διεθνούς μαιτρ (ΙΜ) στον Magnus. Κάποιες ημερομηνίες ήταν σίγουρες και προγραμματισμένες από την αρχή. Από τις 12 έως τις 23 Σεπτεμβρίου θα βρισκόντουσαν στο Μαυροβούνιο για το
Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Νέων. Μια βδομάδα μετά θα ακολουθούσε το
Πανευρωπαϊκό Κύπελλο Συλλόγων στην Κρήτη και αμέσως μετά το
Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Νέων στη Χαλκιδική. Εκτός αυτών, ήταν ελεύθεροι να αυτοσχεδιάσουν πάνω στο χάρτη και
το όπεν στο Schwarzacher της Αυστρίας (23-31 Αυγούστου) ήταν η τέλεια αρχή.
Οι γερμανικοί δρόμοι είναι πολύ καλοί, αλλά το βαν ήταν παλιό και έτσι χρειάστηκαν 3 μέρες για να φτάσουν στον προορισμό τους, μια πόλη χτισμένη στη βάση των Άλπεων 60 χιλιόμετρα νοτιότερα της γενέτειρας του Mozart, του
Salzburg. Η οικογένεια νοίκιασε σε λογική τιμή ένα τυρολέζικο σπίτι με θέα την οροσειρά. Η ηλιοφάνεια σε συνδυασμό με μια πισίνα στην αυλή και βόλτες στο βουνό αποτέλεσαν τη βάση της καθημερινής τους ρουτίνας. Επισκέφτηκαν και το διάσημο θέρετρο χειμερινών σπορ του
Bischofshofen. O Magnus φανατικός φίλος του αθλητισμού ήθελε να επισκεφτεί τον λόφο στον οποίο γίνεται ο παραδοσιακός αγώνας άλματος κάθε 6 Ιανουαρίου.
Οι αγώνες απείχαν 3 χιλιόμετρα από το σπίτι και συνήθως ο Magnus και όσοι θέλαν να τον συνοδέψουν κάθε μέρα από την οικογένεια επέλεγαν να τα περπατήσουν, πράγμα που βοήθησε στην απόδοση του Magnus. Οι διοργανωτές έβλεπαν έκπληκτοι έναν πιτσιρικά να φλερτάρει με νόρμα GM. Έφτασε μια ανάσα από τη νόρμα θέλοντας μόνο νίκη στον τελευταίο γύρο εναντίον του Ρώσου GM Mikhail Ivanov (2406) αλλά τελικά έμεινε στην ισοπαλία και τερμάτισε τρίτος με 6 1/2/9 και τη μεγαλύτερη απόδοση που είχε πετύχει μέχρι τότε - 2537.
Είχαν 12 μέρες μέχρι το πανευρωπαϊκό της
Budva (Μαυροβούνιο). Επέλεξαν την συντομότερη διαδρομή που δεν αποδείχτηκε όμως και η γρηγορότερη. Χάσανε αρκετές ώρες από την επιλογή τους να διασχίσουν τις Άλπεις αλλά ως αντάλλαγμα απήλαυσαν τo αλπικό πέρασμα
Grossglockner μεταξύ άλλων. Επίσης επισκέφτηκαν το χειμερινό θέρετρο του
Zell am See. Όταν επιτέλους άφησαν τις Άλπεις πίσω τους μετακινήθηκαν γρήγορα μέσω των ιταλικών αυτοκινητόδρομων και έφτασαν στην Κροατία. Εκεί διάλεξαν ένα τροχόσπιτο σε ένα θέρετρο λίγο πιο βόρεια από το
Split οπού έμειναν 3 ημέρες ενώ ξόδεψαν άλλες 5 σε ένα κάμπινγκ στο
Dubrovnik. Οι πληγές του εμφυλίου πολέμου ήταν ακόμα ορατές, αλλά
η παλιά πόλη του Dubrovnik δεν είχε πληγεί καθόλου και ήταν μαγευτική.
Φτάσανε εγκαίρως στη Budva όπου συναντήθηκαν με τους υπόλοιπους εκπροσώπους της Νορβηγίας. Ο αγωνιστικός χώρος απείχε μόλις 5 χιλιόμετρα από το
Sveti Stefan που διοργάνωσε το Fischer-Spassky ματς του 1992. Ο Magnus άρχισε το τουρνουα ως ένα από τα φαβορί και έκανε ένα πειστικό 6 1/2 στα 7 προηγούμενος έναν ολόκληρο πόντο με 2 γύρους να απομένουν.
Στον όγδοο γύρο αντιμετωπίζοντας τον Zaven Andriasian (2311) μέτρησε λάθος και έχασε σε καθαρά κερδισμένη θέση. Μάλιστα κατάφερε να μην κερδίσει μια αντίστοιχη θέση και στον τελευταίο γύρο και τελικά κατέληξε τρίτος στην τελική βαθμολογία. Στο τέλος ήταν απαρηγόρητος όσο ποτέ. Αναγκάστηκε ο πατέρας του να τον απαγάγει μετά το τέλος της παρτίδας και να πάνε για τέννις. Μετά από 2-3 ώρες ο Magnus επέστρεψε χαμογελώντας για τις απονομές.
Επόμενη στάση το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Συλλόγων στην Κρήτη, μόλις 6 μέρες αργότερα. Η επιλογή της διαδρομής έγινε και πάλι θέμα. Οι ντόπιοι στη Budva συμβούλευαν τους Carlsens να πάρουν το βόρειο δρόμο προς το Βελιγράδι και από κει τον κεντρικό αυτοκινητόδρομο σε νότια κατεύθυνση προς την Ελλάδα. Αλλά οι Carlsens και πάλι αποφάσισαν να πάρουν τον συντομότερο δρόμο μέσα από το Κόσοβο - αναζητούσαν την περιπέτεια και τη γνώση από πρώτο χέρι για τη βασανισμένη αυτή περιοχή για την οποία μέχρι τότε είχαν πληροφορίες μόνο μέσα από τον στρεβλωτικό φακό των μέσων μαζικής ενημέρωσης.
Μετά από καθυστερήσεις στα σύνορα, ανησυχητικές εικόνες δυνάμεων των κυανόκρανων του ΟΗΕ να μεταφέρονται βιαστικά στον κεντρικό αυτοκινητόδρομο και πρακτικά καμία επιλογή για ανάπαυση και ψυχαγωγία, όταν κατάφεραν και πέρασαν τα ελληνικά σύνορα σταμάτησαν στο πρώτο ξενοδοχείο που βρήκαν μπροστά τους του οποίου ο ιδιοκτήτης μιλούσε σουηδικά καθότι μετανάστης στη Σουηδία για 9 χρόνια. Την επόμενη ημέρα το απόγευμα ήδη βρισκόντουσαν μέσα στο πλοίο της γραμμής Πειραιάς-Ρέθυμνο το βράδυ συναντήθηκαν με τους υπόλοιπους παίκτες της ομάδας του Asker στο ξενοδοχείο. Το ταξίδι αυτό αποδείχτηκε σκληρό για τον Magnus, που κόλλησε μια στομαχική ίωση στο Μαυροβούνιο και ταλαιπωρήθηκε πολύ στο ταξίδι. Στην Κρήτη βρέθηκε ένα σιρόπι που βοήθησε πολύ, αλλά μετά από τρεις ημέρες αρρώστιας ο Magnus με το ζόρι περπάτησε από το ξενοδοχείο μέχρι τον αγωνιστικό χώρο για τον πρώτο γύρο και άρχισε με ήττα, μαύρος απέναντι στον πρωταθλητή Eυρώπης Emil Sutovsky.
Τελικά ο Magnus έπιασε το 50% με 3 1/2 στα 7 στην πρώτη σκακιέρα, αρκετό για απόδοση γύρω στο 2500, που ήδη άρχισε να φαντάζει μέτριο(!) αποτέλεσμα στα μάτια του. Ήδη έπαιζε σε επίπεδο grandmaster απλά του έλειπε λίγη ξεκούραση για να είναι σε θέση να χτυπάει τις νόρμες. Τις ημέρες που παρεμβάλλονταν μέχρι το παγκόσμιο της Χαλκιδικής, η οικογένεια αποφάσισε να μείνει στην Κρήτη. Κολύμβηση, τζόκινγκ αλλά και διάβασμα για τα μαθήματα των παιδιών ήταν το καθημερινό πρόγραμμα. Μάλιστα και παρά τις διαμαρτυρίες των παιδιών, η επίσκεψη στην Κνωσσό και μια έκθεση εντυπώσεων από κάθε παιδί, έγιναν το κύριο εκπαιδευτικό θέμα αυτών των ημερών. Μετά από 12 ημέρες στην Κρήτη ήρθε η στιγμή της αναχώρησης. Συμπτωματικά οι γονείς του Henrik και παππούδες των παιδιών βρισκόντουσαν σε ολιγοήμερες διακοπές στην Αθήνα και έτσι όλοι μαζί βρέθηκαν εκεί για μια σύντομη επίσκεψη στην Ακρόπολη. Τρεις μέρες πριν την έναρξη του Παγκοσμίου Νέων, η οικογένεια έφτασε στο "Άθως Παλάς", στην Χαλκιδική.
Ο Magnus ξεκίνησε το τουρνουά με δύο θυσίες ντάμας σε ισάριθμους γύρους εναντίον του συμπατριώτη του Jon Ludvig Hammer και του βραζιλιάνου Andre Diamant (2149). Ακολούθησε ένα 1 1/2 στα 2 και μετά ήρθε η κρίση! Μια περίεργη ίωση κυκλοφορούσε στο τουρνουά που δεν μπορούσε να καταπολεμήσει το "σκανδιναβικό" ανοσοποιητικό σύστημα του Magnus οποίος αναγκάστηκε να παίξει τους επόμενους 4 γύρους με 40 πυρετό και παυσίπονα τυλιγμένος με μια κουβέρτα και φυσικά χωρίς προετοιμασία. Το αποτέλεσμα? 3/4 με μοναδικό στραβοπάτημα την ήττα του από τον Wang Hao και νίκες επί των Potapov (2267), Dourerasou (2250) και Andriasian (2311). Στον 9ο γύρο όμως και ενώ πια έπαιζε για τα μετάλλια "έμεινε" από δυνάμεις εναντίον του Zhigalko και έστησε ξερό κομμάτι. Νίκη στον προτελευταίο γύρο επί του Ινδού Rohit τον οδήγησε να παίζει με τον παγκόσμιο πρωταθλητή και πρωταθλητή Ευρώπης U14 της προηγούμενης χρονιάς, τον Ρώσο Ian Nepomniachtchi (2447) στον τελευταίο γύρο για μια θέση στα μετάλλια. Δυστυχώς δεν τα κατάφερε να αποφύγει την ήττα και έτσι περιορίζεται στην ένατη θέση με 7 1/2 στα 11 και απόδοση στο 2407, ένα κακό αποτέλεσμα για τα μέτρα του Magnus.
Χαλκιδική - Ηγουμενίτσα, Ηγουμενίτσα - Πρίντιζι και από κει στην
Ταορμίνα της Σικελίας μία ολόκληρη βδομάδα πριν την έναρξη του κλειστού τουρνουά με νόρμα GM τα 7/9. Ο Magnus ήταν νο.4 πίσω από τους Godena, Ortega και Movisisian. Για τις μέρες που απέμεναν πριν την έναρξη του τουρνουά, οι Carlsens επέλεξαν τη
"Νάξο", πρώτη εκ των ελληνικών αποικιών κατά το 700-600 π.Χ. στους πρόποδες της Αίτνας, ενώ κατά τη διάρκεια του τουρνουά μεταφέρθηκαν στο
"Beautiful View", ένα πανέμορφο ξενοδοχείο - αγκαλιά με την άκρη ενός γκρεμού και μια αυλή γεμάτη πορτοκαλιές - δημιουργία του τιμώμενου προσώπου του τουρνουά, Claude Pecaut. Ο Magnus ήταν ακόμα κουρασμένος από τις περιπέτειες του στην Ελλάδα και έτσι με προτροπή του πατέρα του προσπάθησε να παίξει πιο συντηρητικά, δεν απέφυγε όμως την καταστροφή στην παρτίδα του έναντι του ΙΜ Constantino Aldrovandi (2414) όταν λευκός σε έναν δράκο έχασε σε 27 κινήσεις.
Μετά άρχισε να επιλέγει πιο ήρεμες συνέχειες και έναντι του Ljubisavljevic μετά από 1. e4 c5, 2. Nf3 d6 μπήκε στη βαριάντα με 3. Bb5+ και κέρδισε κάνοντας χρήση της κεντρικής μάζας πιονιών του. Τελικά δεν πλησίασε καν τη νόρμα αλλά η πρόσκλησή του εκεί πρόσφερε ξεκούραση και πολύ ποιοτικές οικογενειακές διακοπές. Ιταλικό φαγητό - το αγαπημένο των παιδιών, ένα γήπεδο ποδοσφαίρου κοντά στο ξενοδοχείο, επισκέψεις σε ένα μοναστήρι και ένα θέατρο και μαθήματα ιστορίας για μια περιοχή που γνώρισε δέκα κατακτητές μετά την αποίκησή της από τους Έλληνες. Την επόμενη χρονιά ο Magnus απογοήτευσε τις αδερφές του μη αποδεχόμενος πρόσκληση για νέα συμμετοχή στο τουρνουά και προτιμώντας τη συμμετοχή του στην ισπανική λίγκα, πρώτη σκακιέρα.
Απέμενε ένας μήνας για τα Χριστούγεννα τα οποία είχαν αποφασίσει να τα γιορτάσουν στη Νορβηγία. Έτσι άρχισε ο δρόμος της επιστροφής. Επόμενος σταθμός η Βουδαπέστη για συμμετοχή σε ένα τουρνουά της
γνωστής σειράς που διεξάγεται κάθε πρώτο Σάββατο του μήνα. Είχαν 12 μέρες μπροστά τους μέχρι το δεκεμβριανό τουρνουά που άρχιζε στις 6 Δεκέμβρη. Στη Ρώμη η οικογένεια γιόρτασε τα 13α γενέθλια του Magnus και έτσι μετά από επισκέψεις στο Κολοσσαιο, στον καθεδρικό του Αγίου Πέτρου και τα υπόλοιπα μνημεία κατά τις οποίες ο Magnus άρχισε να υποφέρει, ήρθε το δώρο-έκπληξη για τη γιορτή του, ένας εντός έδρας αγώνας της Lazio στο Ολύμπικο της Ρώμης.
Στη Βουδαπέστη, η μητέρα του David Berczes, ενός από τους φίλους που έκανε ο Magnus στο περσινό Παγκόσμιο Νέων, είχε κανονίσει για τη διαμονή τους ένα διαμέρισμα στο κέντρο της πόλης. Στο τουρνουά συμμετείχε ένας ακόμη συνομήλικος του Magnus, ο άγγλος David Howell. Με 1 1/2 στα 2 εναντίον των δύο αυτών παικτών άρχισε το τουρνουά ο Magnus και συνέχισε διαλύοντας τον γερμανό ΙΜ Lorenz Drabke (2449). Οι πιθανότητες όμως για νόρμα εξανεμίστηκαν μετά τις ήττες από τους Kayumov (2434) και Horvath (2457). Στους τελευταίους πέντε γύρους ο Magnus έκανε 3 ισοπαλίες με GM και νίκες επί των IM Timothy Taylor και Gergely Antal, τερματίζοντας τελικά στην 5η θέση με 8/13, ενάμιση βαθμό μακριά από τη νόρμα με απόδοση 2512.
(1-2. Vajda, Levente; Miton, Kamil - 9.5 from 13; 3. Antal, Gergely - 8.5; etc)
Το τουρνουά τελείωσε στις 19 Δεκεμβρίου. Οι δρόμοι ήταν ακόμα καθαροί από χιόνι αλλά οι μετεωρολογικές προβλέψεις ήταν ανησυχητικές και οι Carlsens δεν είχαν μαζί τους αλυσίδες. Η Γερμανία ήταν "καθαρή", όπως και η σπανίως χιονισμένη Δανία. Από το Gotheborg και πάνω όμως το χιόνι έπεφτε πυκνό. Έτσι ενώ η διαδρομή από κει μέχρι το
Asker διαρκεί κανονικά 4 ώρες, αυτή τη φορά λόγω των αναγκαστικών στάσεων προς αναμονή των εκχιονιστικών, η διαδρομή διήρκεσε 10 ώρες. Όταν τελικά έφτασαν στο σπίτι των παππούδων στο Asker, οδηγούσαν 30 ώρες σερί.
Όταν άρχισε η περιοδεία τον Αύγουστο ο Magnus ήταν ένας ισχυρός ΙΜ, που διέλυε τους αντιπάλους του κάτω των 2300 αλλά με αντιπάλους GM είχε συνήθως να επιδείξει μαχητικές ισοπαλίες. 4 μήνες και μερικά χιλιάδες χιλιόμετρα είχαν ανεβάσει την απόδοση του σταθερά γύρω από το 2500. Ο Magnus έπαιζε ήδη σαν grandmaster. Αυτό που έλειπε ήταν η σταθερότητα. Μετά τα Χριστούγεννα και στη συνέχεια της περιοδείας θα ερχόταν και αυτή.
Πηγές: Simen Agdestein - Wonderboy, wikipedia, www.vg.no, twic, chessbase.com, blog.magnuschess.com, www.chess-calendar.nl, taorminahotels.net, chess.gr, venizelia.gr, trekearth.com, grossglockner.at, jacoby-info.at
Αναρτήσεις
